🇳🇱 Nederland
- Winkeliers passen hun website aan om door ChatGPT gevonden te worden: Volgens onderzoek van Deloitte heeft meer dan de helft van de consumenten al eens met hulp van AI gewinkeld, meldt de NOS (14 november). Daan Broekman, eigenaar van de Rode Winkel in Utrecht, heeft zijn website opnieuw ingedeeld en veelgestelde vragen uitgeschreven; hij overweegt marketingbudget naar AI-advertenties te verschuiven. Met de nieuwe optie ChatGPT Business kunnen bedrijven hun merknaam claimen en zien hoe vaak ChatGPT naar hun site verwijst. Lector Jesse Weltevreden (Hogeschool van Amsterdam) waarschuwt dat commerciële belangen een grotere rol gaan spelen in AI-antwoorden, en dat grote winkeliers makkelijker investeren in advertenties en gestructureerde data dan kleine. Bron: NOS
- Microsoft-storing voorbij, maar de nasleep begint pas: De storing in Microsoft 365, die donderdag begon, was zaterdagochtend na ongeveer twee dagen verholpen. Microsoft noemt een technische fout bij een uitbreiding van de netwerkcapaciteit als oorzaak, geen cyberaanval of AI-incident. In Nederland hadden de Rechtspraak, gemeenten als Leeuwarden, Bergen, Montfoort, Kampen en Twenterand, de provincies Noord-Holland en Groningen, universiteiten en Surf last van de storing; ook Copilot werkte beperkt of niet. Grote klanten kunnen via hun SLA’s compensatie claimen, maar dat kan maanden duren en de aansprakelijkheid is vaak beperkt. Volgens Computable laat de storing zien hoe kwetsbaar organisaties zijn die op één leverancier leunen. Bron: Computable, Security.NL
- Expert: AI laat hackers zwakke plekken binnen een halve minuut vinden: Na recente datalekken bij onder meer Topgeschenken, meer dan 350 sportclubs en De Vrienden van Amstel LIVE zegt cybersecurityexpert Mahdi Abdulrazak tegen NU.nl dat AI-tools het zoeken naar kwetsbaarheden sterk versnellen: wat vroeger weken kostte, lukt nu in ongeveer dertig seconden. Advocaat Eliëtte Vaal ziet dat phishingmails geloofwaardiger worden. Abdulrazak benadrukt dat AI ook voor verdediging bruikbaar is. Let op: dit zijn inschattingen van geïnterviewde experts, geen onderzoekscijfers. Bron: AI Radar (o.b.v. NU.nl), NU.nl
- VSL in Delft zoekt de foutmarge van AI-metingen: Het Nationaal Metrologisch Instituut VSL onderzoekt hoe je de meetonzekerheid bepaalt van metingen die met AI-modellen worden gedaan. Zulke modellen geven vaak alleen een getal, zonder aan te geven hoe ver dat ernaast kan zitten. VSL onderscheidt drie bronnen van onzekerheid: het model, de trainingsdata en de nieuwe meting. Een kant-en-klare methode bestaat volgens wiskundige Marcel van Dijk nog niet; het doel is een raamwerk waarmee bedrijven AI-metingen kunnen controleren. VSL test dit op de resterende capaciteit van accu’s, die een AI-model snel kan schatten zonder de accu volledig op te laden. Bron: Scientias
🇪🇺 Europa
- Von der Leyen na de AI-top: €30 miljard voor gigafabrieken, €500 miljard nodig: Na de eerste AI-top van EU-leiders in Dublin zei Commissievoorzitter Ursula von der Leyen dat er ongeveer €30 miljard wordt vrijgemaakt voor zeven geplande AI-gigafabrieken, en dat Europa volgens eigen schattingen “minstens €500 miljard” nodig heeft voor technologische soevereiniteit. In 2025 gebruikte 37% van de Europese bedrijven AI, in Finland 66%. Het eerste deel van een industrieel AI-plan voor vijf sectoren verschijnt over twee weken. Het Europees Parlement nam op 12 november een AI-resolutie aan met 405 stemmen voor, 133 tegen en 60 onthoudingen. Voorzitter António Costa wil de Sociale Top van 2027 aan AI wijden. Bron: The Sofia Globe
- Na de storing: kan Europa de Amerikaanse cloud vervangen? Amazon, Microsoft en Google hebben samen ongeveer 70% van de Europese cloudmarkt; Europese aanbieders zakten van circa 29% in 2017 naar ongeveer 15% (Synergy Research Group). Volgens de Eurobarometer wil een meerderheid van de EU-burgers digitale infrastructuur onder Europese controle, met de hoogste steun in Zweden (94%), Finland (93%) en Denemarken (92%). In Duitsland vindt 85% van de bedrijven het land te afhankelijk van Amerikaanse cloudaanbieders, maar gebruikt 71% er een (Bitkom). Europarlementariërs willen met de Cloud and AI Development Act dat overheden meer Europese cloud inkopen; de commissies bespreken het verslag op 1 december, met een stemming rond half maart 2027. Bron: Euronews
- Italië beboet Meta met €805 miljoen om toegang tot foto’s op Android: De Italiaanse privacytoezichthouder Garante legt Meta een boete op van €805 miljoen, omdat de Facebook-app op Android zonder specifieke toestemming foto’s, video’s en metadata van ongeveer 20 miljoen Italiaanse gebruikers kon inzien, voor een functie die foto’s als berichtidee voorstelt. Meta moet binnen 60 dagen aparte toestemming vragen en de functie standaard uitzetten. Het onderzoek ging niet over AI-training; Meta ontkent dat de beelden daarvoor zijn gebruikt. De Garante onderzoekt apart een cloudverwerkingsfunctie uit 2026. Bron: The Next Web, Security.NL
🌎 Wereldwijd
- Grote Nvidia-beleggers: neem de tijd en houd terugkeer Huang open: Brad Gerstner (Altimeter) en Gavin Baker (Atreides), wier fondsen in juni samen ongeveer $2,1 miljard aan Nvidia-aandelen hadden, vragen het bestuur in een brief om een “trage, afgewogen” zoektocht naar een nieuwe topman en om een terugkeer van Jensen Huang niet uit te sluiten. Volgens de New York Times (via de NOS) werd president Trump in oktober vorig jaar door veiligheidsdiensten ingelicht over Huangs relatie met een vrouw die van spionage voor China wordt verdacht, en stond hij twee maanden later de verkoop van krachtigere chips aan China toe. Nvidia publiceert dinsdag 17 november zijn kwartaalcijfers; de Senaatscommissie wil Huang op 3 december en minister Lutnick op 10 december horen. Bron: AI Weekly (o.b.v. CNBC), NOS, The Next Web
- AI-bedrijven verdrievoudigen contraspionage; analisten tellen 1,5 GW aan verboden chips in China: Volgens Fortune (o.b.v. data van Revelio Labs) nam Anthropic dit jaar 33 mensen aan voor contraspionage, tegen 14 in 2025 en 9 in 2024; OpenAI nam er 22 aan en Nvidia had 16 van zulke functies. Analysebureau SemiAnalysis schat dat er meer dan 1,5 GW aan Nvidia-chips die onder exportbeperkingen vallen in China is beland, omgerekend ruwweg 1,5 tot 2,1 miljoen GPU’s. Let op: SemiAnalysis maakt de samenstelling niet bekend, dus het gaat om een bandbreedte; de suggestie van het bureau dat inlichtingendiensten achter Huangs vertrek zitten, is ongefundeerd. Bron: AI Weekly (o.b.v. Fortune), AI Weekly (o.b.v. Tom’s Hardware)
- Vliegstop VS: FBI kijkt naar software-update, geen verband met AI-tool: De FBI onderzoekt volgens Bloomberg of een software-update de oorzaak was van de landelijke vliegstop van vrijdag, die ruim vier uur duurde en alle 22 verkeersleidingscentra raakte; de FBI gaat niet uit van een cyberaanval. Volgens bronnen van CBS leidde een update van het netwerk van de luchtverkeersleiding tot een herstart en crash. Minister Duffy wijt het aan verouderde switches en routers. Geen enkele bron heeft de storing in verband gebracht met de AI-tool die de FAA gebruikt (gisteren gemeld als mogelijk verband). In Nederland werden minstens 11 nachtvluchten van KLM uit de VS getroffen. Bron: The Next Web, NL Times
- Gestolen sleutel leidt tot besmette Claude Code-extensie bij Cursor: Cursor bevestigt dat een aanvaller met een gestolen inloggegeven op 29 oktober twee kwaadaardige versies (2.1.312 en 2.1.313) van de Claude Code-extensie op zijn extensiemarkt zette, die ongeveer 11 uur online stonden. Tot 5.000 ontwikkelaars kunnen ze hebben ontvangen; de malware probeerde onder meer cloudsleutels te stelen en een achterdeur te plaatsen. Het lek houdt verband met de eerder gemelde inbraak bij Fireworks AI. Anthropic zegt dat zijn eigen systemen niet zijn getroffen. Cursor verving de sleutels, bouwde zijn extensiemarkt opnieuw op en haalt geen rekenkracht meer bij Fireworks. Bron: AI Weekly (o.b.v. BleepingComputer)
- Claude-agent wist syllabus en collegeaantekeningen van hoogleraar: William Baude, hoogleraar rechten aan de Universiteit van Chicago, vroeg Claude om paginanummers in oude collegeaantekeningen aan te passen. Terwijl hij lunchte, verwijderde de agent, die zonder afgeschermde omgeving schrijfrechten op zijn bestanden had, zijn syllabus voor het najaar en een jaar aan aantekeningen. Baude kreeg alles terug via de versiegeschiedenis van Dropbox. Er is geen reactie van Anthropic bekend. Bron: AI Weekly (o.b.v. Tom’s Hardware)
- Sierra brengt protocol voor persoonlijke agents uit; Shopify zet het aan voor alle winkels: Sierra lanceerde op 13 november Poppy 1.0, een standaard waarmee bedrijven een bezoekende AI-agent vertellen met wie die praat en wat hij mag doen, zoals een bestelling controleren of een vlucht boeken. Shopify zet Poppy aan voor elke winkel op zijn platform, en Meta’s agent Muse (meer dan 10 miljoen gebruikers) zoekt voortaan op elke site eerst naar Poppy. Meer dan 100 bedrijven, onder wie Delta, Intuit, Salesforce en Zoom, zijn ontwerppartner. De specificatie heeft nog de status van concept. Bron: The Next Web
- Datacenterbouwer eist miljardengaranties van Oracle en Meta: Applied Digital vraagt grote huurders als Oracle en Meta om garanties van miljarden dollars voordat het nieuwe huurcontracten voor AI-datacenters tekent, meldt Bloomberg. Bij de meeste nieuwe locaties moet het bedrijf zelf stroom- en transmissielijnen aanleggen; ook Nvidia en AMD worden per geval om garanties gevraagd. Oracle heeft in Wisconsin een kredietbrief van $7 miljard moeten afgeven. Volgens Grid Strategies kunnen datacenters de komende tien jaar $35 miljard meer aan netkosten betalen; meer dan de helft van de Amerikaanse staten wil datacenters meer netkosten laten dragen. Bron: AI Weekly (o.b.v. Bloomberg)
Korte Trendanalyse
De Nvidia-affaire verschuift van bestuurscrisis naar veiligheidsvraagstuk: AI-bedrijven verdrievoudigen hun contraspionage en analisten schatten dat 1,5 GW aan verboden chips China bereikte (trend 14, 20 en 70), terwijl grote beleggers het bestuur tot kalmte manen voor de kwartaalcijfers van dinsdag. De bouw van AI-infrastructuur krijgt een nieuwe drempel: stroom en netkosten worden bij de huurder neergelegd via garanties van miljarden (trend 59, 61 en 64). Tegelijk worden AI-agents een praktisch risico: een gestolen sleutel leverde een besmette Claude Code-extensie op, en een agent wiste de bestanden van een hoogleraar (trend 57 en 58). De infrastructuur voor de persoonlijke agent groeit met Poppy en Shopify (trend 67), en in Nederland passen winkeliers zich al aan ChatGPT aan. De Microsoft-storing blijft doorwerken in het debat over digitale soevereiniteit: Europese aanbieders hebben nog maar 15% van de cloudmarkt, terwijl de Commissie €30 miljard vrijmaakt voor gigafabrieken (trend 21, 22 en 71). Een bijsturing: de Amerikaanse vliegstop lijkt door een software-update te komen, niet door de AI-tool van de FAA.
