Dagelijks AI nieuws 31 oktober

🇳🇱 Nederland

• Randstad: AI vergroot de vraag naar techwerkers in plaats van die te verkleinen: Uit onderzoek van Randstad blijkt dat AI techbanen niet vervangt, maar de vraag verandert. Vacatures voor ontwikkelaars met kennis van generatieve AI stegen vorig jaar met 135% en verdubbelden in de eerste helft van 2026 opnieuw ten opzichte van dezelfde periode in 2025. Bijna negen op de tien managers breiden hun techteams uit om diensten met AI op te schalen, en ruim de helft van de werkgevers ziet het aantal instapbanen in tech niet dalen. Het grootste knelpunt zijn mensen die AI kunnen aansturen en controleren. Het onderzoek is gebaseerd op een enquête onder 1.100 senior professionals, ruim 20 miljoen vacatures en circa 100 miljoen kandidaatprofielen; het gaat om onderzoek van een uitzendbureau dat zelf techpersoneel bemiddelt. Bron: NL Times (o.b.v. ANP), AG Connect
• Google’s AI-samenvattingen kosten NRC dagelijks duizenden bezoekers: Volgens NRC verliest de krant dagelijks duizenden bezoekers doordat Google steeds vaker artikelen samenvat, waardoor lezers niet meer doorklikken. Het bericht volgt op de koersval van Alphabet: beleggers vrezen dat zoeken via AI Mode minder advertentie-inkomsten oplevert. Ook Reddit, dat minder verkeer via zoekmachines krijgt, kondigde bij zijn kwartaalcijfers aan dat bezoekers straks moeten inloggen; de eerste tests beginnen dit kwartaal buiten de VS. Bron: Het Laatste AI Nieuws (o.b.v. NRC), TechCrunch
• Alibaba Cloud opent eerste Nederlandse cloudregio, met nadruk op AI-agents: Alibaba Cloud maakte op 29 oktober tijdens zijn Apsara-conferentie in Amsterdam bekend dat het een publieke cloudregio met twee datacenters in Amsterdam heeft geopend, de vierde in Europa na Frankfurt, Londen en Parijs. De regio richt zich vooral op AI-agents, met vijf nieuwe diensten zoals een afgeschermde ‘sandbox’ voor agents en een security-operationscentrum met agents. Nederlandse partijen als JetBrains, orq.ai en Monks gaan Qwen-modellen van Alibaba gebruiken. Binnen twaalf maanden volgt een regio in Finland. Bron: Techzine
• CBS: Nederland afhankelijk van China voor grondstoffen die AI nodig heeft: Volgens nieuw onderzoek van het CBS is Nederland voor zeven van de acht economisch belangrijkste kritieke grondstoffen sterk afhankelijk van China, waaronder gallium, zeldzame aardmetalen, germanium en grafiet. China verwerkt minstens 74% van de wereldproductie van die zeven grondstoffen, en 99% van het gallium. Nederland importeerde in 2025 voor €17,2 miljard aan kritieke grondstoffen van buiten de EU, plus €123,9 miljard aan producten die ze bevatten. Volgens het CBS stijgt de vraag onder meer door AI, elektrische auto’s, snellere netwerken en nieuwe defensiesystemen. Bron: DutchNews

🇪🇺 Europa

• Britse mededingingswaakhond onderzoekt Meta’s voorwaarden voor uitgevers: De Britse Competition and Markets Authority (CMA) opende op 30 oktober een onderzoek naar de vraag of Meta ‘uitbuitende’ voorwaarden oplegt aan nieuwsuitgevers en adverteerders. Die zouden Meta in staat stellen content van websites te gebruiken voor eigen producten, waaronder AI-functies, zonder dat bedrijven een echte keuze hebben. De CMA toetst aan de Competition Act 1998 of Meta misbruik maakt van een dominante positie. Meta heeft de voorwaarden, die op 20 november zouden ingaan, opgeschort en stelt dat er “geen grond” is voor een onderzoek. In Frankrijk wees het hof van beroep in Parijs donderdag Meta’s poging af om een bevel tot onderhandelen met Franse media te laten vernietigen. Bron: Euronews, BritBrief
• Proton schrapt omstreden AI-heronderzoek van personeel: Het Zwitserse privacybedrijf Proton (Proton Mail) wilde medewerkers van 4 tot 11 november opnieuw ‘interviewen’ over hun AI-gebruik, met mogelijke gevolgen voor hun baan. Na onderzoek van 404 Media, dat sprak met negen (oud-)medewerkers, en publieke kritiek blies CEO Andy Yen de gesprekken op 30 oktober af. Hij blijft AI-gebruik stimuleren en kondigt voor volgende maand een reorganisatie aan, zonder “banenverlies door AI”. Volgens CTO Bart Butler schrijft AI inmiddels 90% van Protons code. Een medewerker zegt dat AI-metingen nu in de functioneringsgesprekken komen; dat is niet officieel bevestigd. Bron: 404 Media, The Next Web
• Forrester: Europa kiest in 2027 voor ‘selectieve digitale onafhankelijkheid’: Volgens onderzoeksbureau Forrester gaat meer dan de helft van de Europese bedrijven die AI gebruiken in 2027 minder afhankelijk worden van Amerikaanse hyperscalers als AWS, Microsoft en Google. Zij verplaatsen een deel van hun kritieke data en toepassingen naar Europese aanbieders. Een volledige overstap acht Forrester niet realistisch, omdat volwassen Europese alternatieven ontbreken. Nieuwe Europese regels over AI-soevereiniteit hebben op korte termijn naar verwachting beperkt effect. Het gaat om een voorspelling, geen meting. Bron: Computable
• Orange Cyberdefense krijgt beveiligingsvariant van Mistral Large 4: Orange Cyberdefense wordt de eerste Europese aanbieder van beheerde beveiligingsdiensten die als ontwerppartner van Mistral AI toegang krijgt tot een Mistral Large 4-variant voor beveiligingstaken. Eerst gaat het om penetratietesten en onderzoek na incidenten, later om snellere respons op aanvallen. Mensen houden de controle over kritieke handelingen, en de modellen draaien in door Mistral beheerde Europese datacenters. Volgens Mistral scoort Large 4 93% op CyberBench; dat zijn eigen cijfers. De samenwerking is niet exclusief. Bron: Techzine
• Nvidia-topman ziet Kazachstan als AI-knooppunt voor Europa: Tijdens zijn eerste bezoek aan Kazachstan zei Jensen Huang op 30 oktober dat het land met zijn ruimte en energie een rekenkracht- en ‘AI-fabriek’-hub voor Europa kan worden. Kazachstan wil zijn opgesteld vermogen tegen 2035 bijna verdubbelen tot meer dan 40 gigawatt. De eerste fase van 50 megawatt van de datacentercampus Data Center Valley in Ekibastoez moet in 2027 starten en kan doorgroeien tot 1 gigawatt. Huang noemde een eigen Kazachs basismodel een kwestie van nationale veiligheid. Bron: Euronews

🌎 Wereldwijd

• AI-bouw kost Big Tech meer dan het verdient: lenen en kredietdruk nemen toe: Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta en Oracle gaven in de eerste negen maanden van 2026 samen $556,9 miljard uit aan investeringen, meer dan hun operationele kasstroom van $542,9 miljard; aandeelhouders kregen nog maar 9,3% van die kasstroom terug, het laagste aandeel sinds 2011 (AI Weekly o.b.v. Reuters). Amazon regelde een leenfaciliteit tot $80 miljard met de gekochte AI-hardware als onderpand, op te nemen van begin 2027 tot het derde kwartaal van 2028; de vrije kasstroom over twaalf maanden was -$42,4 miljard. S&P zette de AA–rating van Meta op ‘negatief’, omdat Meta zonder cloudtak zijn AI-investeringen minder goed kan terugverdienen; Meta is het daar niet mee eens. Volgens Euronews daalde Intel donderdag 23% en de Nasdaq ruim 1%; chipaandelen in Azië zakten vrijdag (SK hynix ruim -7%, tussenstanden). Bron: AI Weekly (o.b.v. Reuters), The Next Web (Amazon), The Next Web (Meta), Euronews
• Grote AI-labs steunen één robots.txt-signaal tegen AI-training: OpenAI, Google, Microsoft en Anthropic kondigden op 30 oktober aan dat ze een gezamenlijk signaal in robots.txt gaan respecteren, __usage_ai-training, waarmee websites in één regel kunnen weigeren dat hun content wordt gebruikt voor training van generatieve AI. Het voorstel is een IETF-concept van Anthropic-engineer Kevin Kelley. Anthropic is al begonnen met de invoering, OpenAI en Microsoft volgen in de komende maanden (Microsoft volgens AI Weekly per 1 februari 2027) en Google in 2027. Meta steunt het idee maar heeft zich niet vastgelegd. Het signaal geldt niet voor zoekindexering of live AI-antwoorden, en er zijn geen sancties of onafhankelijke controle. Bron: Actu.ai, AI Weekly (o.b.v. The Verge)
• Besmette Claude Code-extensie plaatste achterdeur bij ontwikkelaars: Een kwaadaardige versie (2.1.313) van de officiële Claude Code-extensie stond op 29 oktober ongeveer elf uur in de extensiewinkel van code-editor Cursor, onder de echte extensie-ID van Anthropic. De software voegde een SSH-sleutel van de aanvaller toe en opende een omgekeerde tunnel naar buiten, op Linux, macOS en Windows. Volgens Cursor zijn maximaal 5.000 gebruikers getroffen; die moeten hun systemen als gecompromitteerd beschouwen en alle wachtwoorden en sessies vervangen. Anthropic bracht versie 2.1.314 uit. Hoe de aanvallers de update konden plaatsen, is niet bekend. Bron: Security.NL, The Hacker News
• Hack bij AI-platform Northflank: sleutels van klanten misbruikt: Aanvallers drongen binnen bij Northflank, een platform waarop volgens het bedrijf meer dan 2.000 bedrijven software en autonome software draaien, onder wie CoreWeave, Upwork en Figma. Klanten moeten ervan uitgaan dat hun omgevingsvariabelen, met daarin mogelijk wachtwoorden en API-sleutels, zijn ontsleuteld en buitgemaakt. Meerdere klanten meldden dat hun AI-sleutels zijn gebruikt. Northflank adviseert alle sleutels direct te vervangen. Bron: Security.NL
• Open Chinees model bouwde zelfstandig aanvalsketen voor Firefox: Onderzoekers van Epoch AI lieten het vrij beschikbare Chinese model GLM 5.3 zes recente Firefox-versies aanvallen via de ‘patch gap’, de periode tussen een publieke beveiligingsfix in de code en de update bij gebruikers. Zonder menselijke hulp bouwde het model een webpagina die lokale bestanden kon uitlezen en versturen; de snelste aanval kostte 12 uur en ongeveer $1.000 aan API-kosten. Geen enkele aanbieder weigerde of greep in. Mozilla dichtte het onderliggende lek op 27 oktober in Firefox 159.0. Tegen Chrome lukte een vergelijkbare aanval niet, ondanks ongeveer $100.000 aan kosten. Bron: The Decoder
• OpenAI herschrijft gedragsregels rond vijf waarden en beperkt wapeninformatie voor tieners: OpenAI heeft zijn Model Spec, de openbare gedragsregels voor zijn modellen, opgebouwd rond vijf waarden: trouw aan wat de mens bedoelt, schade beperken, eerlijkheid en transparantie, menselijke autonomie ondersteunen, en zorg. Modellen mogen toezicht, correctie of uitschakeling niet blokkeren en geen doelen als zelfbehoud nastreven; agents moeten beter waarschuwen voor gevolgen. Daarnaast beperkt OpenAI voor gebruikers onder 18 jaar praktische informatie over wapens en beveiligingssystemen, en beëindigt ChatGPT voor iedereen automatisch gesprekken over gewelddadige fixatie. Vanaf begin 2027 verschijnt elk halfjaar een veiligheidsrapport. The Decoder wijst erop dat het onzeker is of modellen deze regels in de praktijk volgen. Bron: The Decoder, AI Weekly (o.b.v. Reuters)
• New York verbiedt chatbots zich tegenover kinderen als mens voor te doen: Gouverneur Kathy Hochul ondertekende woensdag een wet die chatbots verbiedt om tegenover minderjarigen te beweren dat ze mens zijn of gevoelens hebben, een romantische of persoonlijke relatie te claimen, emotionele afhankelijkheid op te bouwen of geheimhouding tegenover ouders aan te moedigen. De regels gelden voor gebruikers onder 18 en voor gebruikers van wie de leeftijd niet is geverifieerd. Bedrijven moeten de leeftijd met meer dan één methode controleren. Per overtreding kan de procureur-generaal tot $25.000 boete eisen. De techlobby Tech:NYC vreest dat minderjarigen minder toegang krijgen tot huiswerkhulp en programmeerassistenten. Bron: The Next Web
• Apple Intelligence komt in december naar China, met Qwen van Alibaba: Apple bevestigde dat de eerste Apple Intelligence-functies in China verschijnen met iOS 27.3 in december, ongeveer twee jaar na de Amerikaanse lancering; een ontwikkelaarsbèta volgt op 4 november. Het Chinese Qwen-model van Alibaba werkt binnen Siri, de schrijfhulp en Visual Intelligence; de Chinese internettoezichthouder keurde dat in juli goed. Het vernieuwde Siri AI blijft voorlopig buiten China. Bron: The Next Web

Korte Trendanalyse

De dag draait om de rekening van de AI-bouw (nieuwe trend 59): voor het eerst investeren de vijf grootste techbedrijven meer dan ze aan kasstroom binnenhalen, Amazon leent tot $80 miljard met AI-hardware als onderpand en S&P zet Meta op ‘negatief’; dat bouwt voort op de koersval van Alphabet (2026-10-30) en de grote kapitaalrondes van trend 55. Tegelijk verschuift de strijd om content: de grote AI-labs steunen één opt-out-signaal tegen training, de Britse CMA onderzoekt Meta en NRC ziet bezoekers wegvallen door AI-samenvattingen (trend 56). De ontwikkelketen wordt doelwit (trend 57): een besmette Claude Code-extensie, de Northflank-hack en een open model dat zelfstandig een Firefox-aanvalsketen bouwt. In Nederland en Europa gaat het om AI-werk en afhankelijkheden: Randstad ziet meer vraag naar techwerkers, Proton trekt zijn AI-heronderzoek in (trend 58), en Forrester en het CBS laten zien hoe afhankelijk Europa is van Amerikaanse clouds en Chinese grondstoffen (trend 22).