Dagelijks AI nieuws 29 oktober

🇳🇱 Nederland

• Nederland derde land ter wereld in ChatGPT-gebruik per inwoner: Nederland staat op plek 3 van 173 landen in het aantal ChatGPT-berichten per inwoner; begin 2025 was dat nog plek 10. Alleen Azerbeidzjan en Singapore scoren hoger, Duitsland staat 19e en de VS 49e. Het bureau Internet Impact analyseerde de Nederlandse cijfers uit OpenAI Signals v3.0, een dataset die OpenAI op 26 oktober publiceerde (steekproef van een miljoen berichten per maand, alleen consumentenabonnementen). Het aandeel praktische hulp en informatie zoeken steeg van 37% naar 51%, werkgerelateerde berichten daalden van 60% naar 31%, deels omdat gebruikers naar zakelijke abonnementen overstapten. Het gaat om aandelen, niet om absolute aantallen, en OpenAI maakt de cijfers bewust iets onnauwkeurig. Bron: AG Connect
• 91% van Nederlandse organisaties had incident met AI-agent: Volgens wereldwijd onderzoek van ServiceNow onder ruim 3.700 security- en techleiders had 91% van de Nederlandse organisaties het afgelopen jaar een beveiligingsincident met een AI-agent; slechts 34% loste dat binnen 24 uur op. 23% vond niet-geregistreerde agents in productie, en 30% heeft er meer dan 1.000 actief. Uit apart onderzoek van Red Hat onder 1.400 CIO’s blijkt dat ongeveer drie op de vier Nederlandse CIO’s hun agents vertrouwen, maar maar 38% precies weet hoe data door de organisatie stroomt en 25% een volledig overzicht heeft van gebruikte opensourcecomponenten (EMEA: 33%). Beide onderzoeken zijn van leveranciers die zelf beveiligingsoplossingen verkopen. Bron: Techzine (ServiceNow), Techzine (Red Hat)
• Defensie vervangt Palantir door Europees alternatief: Staatssecretaris Derk Boswijk verwacht eind 2028 een soevereine, Europese vervanger voor de software van het Amerikaanse Palantir, die de krijgsmacht gebruikt voor informatieverwerking en operationele aansturing. Palantir wordt niet één-op-één vervangen: voor alle bouwstenen komen Europese oplossingen, met partners in Nederland en andere EU-landen. Een volledig werkend alternatief bestaat nog niet; Boswijk noemde het in de Kamer “geen walk in the park”. Ook het IT-project GrIT loopt drie jaar vertraging op, met ongeveer €360 miljoen extra kosten. Bron: Computable
• Rijksmuseum en Prosus starten driejarige AI-samenwerking: Specialisten van het AI Talent Lab van Prosus werken sinds deze maand voltijds aan projecten van het Rijksmuseum in Amsterdam, om met data-analyse en generatieve AI de collectie toegankelijker te maken. De teams werken in het Innovation Lab van het museum en brengen eerst doelen, data en mogelijke toepassingen in kaart. Over budget, teamgrootte of een concreet product is nog niets bekend (bericht van 27 oktober). Bron: AG Connect

🇪🇺 Europa

• Brussel keurt €319 miljoen staatssteun goed voor chipfabriek Infineon in Oostenrijk: De Europese Commissie keurde op 28 oktober onder de Chips Act Oostenrijkse steun goed voor een upgrade van €1,1 miljard van de Infineon-fabriek in Villach. Daar moet volgens Infineon ‘s werelds eerste fabriek voor massaproductie van galliumnitride (GaN)-vermogenschips op 300 mm-wafers komen. Die chips worden onder meer gebruikt in AI-datacenters, elektrische auto’s en 5G/6G-basisstations. De upgrade moet in 2034 klaar zijn. Bondskanselier Christian Stocker spreekt van “een van de grootste afzonderlijke investeringen” in de Oostenrijkse hightech. Bron: Euronews
• OpenAI belooft assistent Dots binnen enkele weken breder in Europa: Op de DevDay in Berlijn zei Romain Huet van OpenAI dat de AI-assistent Dots “over een paar weken” breder beschikbaar komt in Europa, na gesprekken met toezichthouders. Persoonlijke Pro-accounts in de EER, Zwitserland en het VK hebben nog geen toegang; sommige zakelijke accounts wel. Een exacte datum of prijs werd niet genoemd. Bron: The Decoder
• Grootste taxibedrijf van München wil tot 500 robotaxi’s van Tensor: Münchner Taxi Zentrum (MTZ) en Tensor tekenden een intentieverklaring voor tot 500 zelfrijdende Robocars in Duitse steden. Dat hangt nog af van definitieve afspraken en Duitse goedkeuring voor niveau 4-rijden, waarbij de auto zonder bestuurder rijdt. MTZ houdt de controle over vloot, klanten en data; Tensor rekent een abonnement voor de rijsoftware. Samen willen ze binnen 24 maanden na Europese beschikbaarheid nog 10.000 auto’s bij Europese taxibedrijven plaatsen. Bron: The Next Web
• Londense Circuit Mind haalt $25 miljoen op voor AI die printplaten ontwerpt en controleert: Het bedrijf lanceerde ook AVE, waarin AI-agents schema’s controleren tegen datasheets en ontwerpregels. De ronde werd geleid door Norwest; klanten zijn onder meer Emerson en Schneider Electric. Volgens het bedrijf werd een ontwerp voor Los Alamos in vier uur klaar in plaats van twee weken, en Schneider ziet in eerste evaluaties mogelijk meer dan 90% minder werk bij architectuurverkenning (claims van de bedrijven zelf). Bron: The Next Web, SiliconANGLE

🌎 Wereldwijd

• Microsoft en Alphabet: cloud groeit hard, investeringen nog harder: Alphabet boekte in het derde kwartaal $127,6 miljard omzet (+25%); Google Cloud verdubbelde bijna naar $30,7 miljard (+103%). Alphabet verhoogde de investeringsverwachting voor 2026 naar $195–205 miljard en zegt dat die in 2027 boven de $300 miljard uitkomt. Microsoft meldde $92,3 miljard omzet (+19%), Azure groeide 48% en de investeringen kwamen uit op $39,4 miljard in het kwartaal. Uit Microsofts kwartaalrapport blijkt dat het $10 miljard omzet haalde uit afspraken met OpenAI, bijna 11% van de totale omzet; OpenAI had eind september $7,2 miljard openstaan bij Microsoft. Bron: AI Weekly (Alphabet), AI Weekly (Microsoft), TechCrunch
• Samsung boekt recordwinst door AI-geheugen: Samsung Electronics meldde voor het derde kwartaal een operationele winst van 107,4 biljoen won (ongeveer $80,5 miljard), 783% meer dan een jaar eerder, bij een omzet van ongeveer 195 biljoen won. De leveringen van HBM-geheugen voor AI-chips stegen bijna 50% ten opzichte van het vorige kwartaal; HBM4 is nu 60% van de HBM-verkoop. Gisteren meldde ook SK hynix al recordcijfers. Bron: AI Weekly (o.b.v. CNBC)
• Google brengt Gemini 4 Carbon eerst uit voor cyberverdedigers: Google presenteerde Gemini 4 Carbon, twee weken na Argon. Volgens Google staat het model met 59 punten bovenaan de Artificial Analysis Intelligence Index en scoort het hoog op benchmarks voor het vinden en dichten van kwetsbaarheden; die cijfers zijn nog niet buiten Google gereproduceerd. Eerste toegang gaat via het Fairwind-programma naar een selecte groep cyberverdedigers; een datum voor algemene beschikbaarheid is er niet. De introductieprijs is $2 per miljoen input-tokens en $10 per miljoen output-tokens. Bron: AI Weekly, Google
• Onuitgebracht Claude-model bouwde werkende aanvalsketens voor vijf platforms: Het Frontier Red Team van Anthropic meldt dat een niet-uitgebracht onderzoeksmodel met weinig menselijke hulp complete aanvalsketens maakte voor Chrome, Safari, Android, Windows en Linux. Voor Chrome werden 62 lekken met een CVE gemeld, waarvan 13 uit de sandbox ontsnappen; ze zijn gedicht in Chrome 156. Alle lekken zijn volgens Anthropic vóór publicatie aan de makers gemeld. The Hacker News wijst erop dat de CVE-gegevens voor Windows en Linux niet duidelijk overeenkomen met Anthropics beschrijving en dat de claim over de capaciteit op Anthropics eigen verslag rust. Bron: The Hacker News, Anthropic, Security.NL
• AI-agents van beveiligingsstartup drongen binnen bij Anthropic: De startup Cathedral kreeg via software van derden toegang tot interne systemen van Anthropic, als onderdeel van het eigen bugbountyprogramma, meldde The Washington Post. Anthropic bevestigt toegang tot een beperkt deel van verkoop-, HR- en IT-systemen, met onder meer contactgegevens van sommige klanten; gesprekken met Claude, broncode en modelgewichten waren volgens Anthropic niet in gevaar. Anthropic zegt dat Cathedral buiten de afspraken van het programma ging en twee lekken vond maar er één meldde; Cathedral zegt zich aan gangbare werkwijzen te hebben gehouden. Bron: The Decoder, The Washington Post
• Google verkoopt AI-chips aan concurrenten: Oracle en naar verluidt OpenAI: Oracle gaat vanaf 2027 Google’s TPU-chips aanbieden in zijn cloud, de eerste keer dat Google ze aan een andere hyperscaler levert; ook Cerebras-systemen en OpenAI’s eigen inferentiechip Jalapeño komen erbij. Volgens The Information en Reuters wil OpenAI daarnaast TPU’s van Google kopen, naast Nvidia-chips; OpenAI gaf geen commentaar en details zijn niet bekend. Bron: SiliconANGLE, The Next Web
• Amerikaans ministerie van Justitie onderzoekt Nvidia’s overname van Hugging Face: Het DOJ bekijkt of Nvidia met de koop van Hugging Face ($12,9 miljard, aangekondigd in september) een centraal distributiepunt voor AI-modellen in handen krijgt en rivalen kan benadelen, meldde Reuters. Het onderzoek valt onder een breder, meerjarig onderzoek naar Nvidia. Nvidia en het DOJ gaven geen commentaar; de deal moet in de eerste helft van 2027 rond zijn. Bron: The Next Web (o.b.v. Reuters)
• Australië wil chatbots verbieden ’emotionele intimiteit’ met kinderen te simuleren: Het Australische Huis van Afgevaardigden nam op 28 oktober een wet aan met een brede zorgplicht voor sociale media, games, apps en chatbots. Een geaccepteerd amendement van MP Kate Chaney verbiedt chatbots om emotionele intimiteit te simuleren die een kind afhankelijk maakt in plaats van menselijke relaties. De wet gaat nu naar de Senaat; de regering hoopt dat die vóór eind 2026 instemt. Bron: The Next Web

Korte Trendanalyse

De dag laat zien dat AI-agents het nieuwe aanvalsoppervlak worden (nieuwe trend 57): 91% van de Nederlandse organisaties had een incident met een agent, beveiligers drongen met agents binnen bij Anthropic, en een onuitgebracht Claude-model bouwde aanvalsketens voor vijf platforms; dat volgt op de Australische waarschuwing en de nep-AI-apps van gisteren (trend 50). Tegelijk groeit de AI-economie door: Microsoft en Alphabet investeren honderden miljarden en Samsung boekt na SK hynix recordwinst (trend 55). Google opent zijn TPU-chips voor Oracle en mogelijk OpenAI, terwijl het DOJ Nvidia’s greep op Hugging Face toetst: de chipmarkt wordt minder afhankelijk van één leverancier (trend 14 en 20). Europa zet in op soevereiniteit met de Palantir-vervanging bij Defensie en de Infineon-steun (trend 22 en 26), en Australië zet een stap in de bescherming van kinderen tegen chatbots (trend 47).