Dagelijks AI nieuws 19 november

🇳🇱 Nederland

  • Kamer wil weten hoeveel mensen en geld AI-toezicht nodig heeft: Een gewijzigde motie van Sarah El Boujdaini (D66), medeondertekend door Jantine Zwinkels en Barbara Kathmann, kreeg op 17 november steun van 116 Kamerleden. Het kabinet moet vóór de Voorjaarsnota 2027 onderzoeken hoeveel mensen, kennis en geld de toezichthouders nodig hebben voor de AI-verordening. De motie stelt dat er vanaf 2028 geen geld is gereserveerd en verwijst naar artikel 70 van de AI-verordening, dat lidstaten verplicht toezichthouders voldoende middelen te geven. De motie noemt geen bedrag of aantal mensen; over extra geld is nog niets besloten. Bron: AI Wereld, Gewijzigde motie (officielebekendmakingen.nl)
  • ACM geeft consumenten een AI-prompt om nepwebshops te herkennen: De Autoriteit Consument & Markt publiceerde op 18 november een voorbeeldprompt die consumenten met het webadres van een webwinkel in een AI-chatbot kunnen plakken. De ACM waarschuwt samen met het LMIO van de politie, de Consumentenbond, het Juridisch Loket en de Fraudehelpdesk voor malafide webshops rond de feestdagen. Het LMIO krijgt jaarlijks ruim 40.000 aangiftes van aan- en verkoopfraude; de Fraudehelpdesk kreeg dit jaar bijna 12.000 klachten over nepwinkels, met gemiddeld €300 schade. Volgens de ACM maakt AI het ook makkelijker om nepwebshops te bouwen, en kan AI “informatie missen of fouten maken”. Bron: Security.NL, ACM, ACM-checklist met prompt
  • Nederlanders laten AI liever niet zelf afrekenen: Uit de internationale editie van het Mobile Customer Loyalty Report 2026 van app-bureau Apadmi (3.300 consumenten in elf landen) blijkt dat 39% van de Nederlanders openstaat voor AI als hulp bij winkelen, zoals prijzen vergelijken. Maar slechts 3% wil dat AI een aankoop afrondt zonder eerst zelf te controleren; in Polen is dat 12%. 46% gebruikt nooit een AI-assistent bij een aankoopbeslissing. Nederland is van de elf landen het meest terughoudend. Het onderzoek is van een commerciële partij; de omvang van de Nederlandse steekproef wordt niet genoemd. Bron: MarketingTribune
  • Datacenters verbruiken 5% van de Nederlandse stroom: Volgens het CBS gebruikten datacenters in 2025 ruim 5.600 GWh, ongeveer 12% meer dan in 2024 en 5% van al het stroomverbruik in Nederland (eerder 4,6%). Alleen Ierland heeft in de EU een hoger aandeel. Van de ongeveer 200 datacenters zijn er zo’n 50 met een verbruik van minstens 10 GWh goed voor meer dan 90% van het datacenterverbruik. Het CBS noemt extra rekenapparatuur of upgrades als mogelijke oorzaak. TenneT verwacht dat datacenters in 2030 10 tot 15% van de stroom gebruiken. Bron: NL Times (o.b.v. CBS/ANP)
  • Nederlandse chipaandelen stijgen na Nvidia-cijfers: Na de recordcijfers van Nvidia sloten ASM International (+2,6%), Besi (+2,05%) en ASML (+1,94%) op 18 november in Amsterdam hoger, terwijl de AEX 1,01% daalde. Nvidia zelf stond die middag in de VS ongeveer 2% lager (tussenstand), na een winst tot 3% voorbeurs. Bron: AI Wereld, Investing.com

🇪🇺 Europa

  • 59 techleiders: ‘Europa mag de AI-revolutie niet verslapen’: In een open brief van 18 november vragen 59 leiders uit tech en wetenschap, onder wie Nobelprijswinnaar Philippe Aghion, Yann LeCun en de topmannen van DeepL, OVHcloud, ElevenLabs en Lovable, de EU om een eigen, ambitieus AI-budget in de meerjarenbegroting 2028–2034. Ze vragen ook om eenvoudigere regels (een echt ’28e regime’ voor bedrijven), meer Europees pensioen- en verzekeringsgeld voor scale-ups, overheden als grote afnemer van Europese technologie en behoud van talent. “Europa kan niet langer tevreden zijn met het reguleren van technologie die anderen hebben uitgevonden.” De Commissie had nog niet gereageerd. Bron: Euronews
  • ECB-rapport vergelijkt AI-hausse met de dotcomtijd: In haar Financial Stability Review van 18 november waarschuwt de ECB dat een golf van grote beursgangen kan wijzen op euforie in een late fase; ze spreekt nog niet van een zeepbel. Grote techbedrijven hadden eind tweede kwartaal 2026 meer dan $4 biljoen aan verplichtingen buiten de balans. Amerikaanse beursgangen halen dit jaar naar verwachting ongeveer $212 miljard op, tegen $44 miljard in 2025. Amerikaanse tech- en AI-bedrijven vormen 16 tot 26% van de aandelenbeleggingen van niet-banken in de eurozone. Op 17 november meldden we al de waarschuwing van vicepresident Vujčić; dit is het volledige rapport. Bron: Euronews, AI Wereld
  • Atomico: Europa heeft 7% van de wereldwijde rekenkracht: Volgens het jaarrapport State of European Tech 2026 van investeerder Atomico gaat er dit jaar ongeveer $81 miljard naar Europese start-ups, het op één na hoogste bedrag ooit. Europa heeft 7% van de wereldwijde rekencapaciteit, de VS 72%. Het geld concentreert zich in minder, grotere rondes: het aantal eerste financieringsrondes (vóór serie A) daalde tussen 2021 en 2025 met bijna 30%. Als 1% van de $50 biljoen aan financiële bezittingen van Europese huishoudens naar durfkapitaal ging, zou dat ongeveer $500 miljard opleveren. Bron: Tech.eu
  • Mistral brengt programmeerassistent Vibe naar de desktop: Het Franse Mistral lanceerde een desktopapp van Vibe voor macOS en Windows (Linux volgt). De app combineert lokale agents met cloudsessies en laat meerdere agents tegelijk op aparte branches van dezelfde code werken, met koppelingen naar onder meer VS Code, JetBrains, GitHub en Jira. De prijzen blijven gelijk ($14,99 per maand voor Pro). Volgens The Decoder bieden Anthropic en OpenAI zulke desktopagents al sinds het voorjaar. Bron: AI Weekly, Mistral

🌎 Wereldwijd

  • Anthropic prijst beursgang op $83 per aandeel: Anthropic verkoopt 980 miljoen aandelen voor $83 per stuk, boven de eerdere bandbreedte van $70 tot $78. Daarvan zijn ruim 956 miljoen nieuwe aandelen van Anthropic zelf; banken hebben een optie op nog 147 miljoen aandelen. De handel op de Nasdaq (symbool ANT) begint donderdag 19 november. Computable schat de waarde op ongeveer $1,5 biljoen. Volgens het prospectus was de omzet in het derde kwartaal ongeveer $17 miljard (een jaar eerder $1,4 miljard), met een operationeel verlies van $567 miljoen. Bron: Anthropic, Computable, AI Wereld
  • Arizona opent strafrechtelijk onderzoek naar OpenAI om ‘losgeslagen’ AI-agents bij banken: Procureur-generaal Kris Mayes van Arizona onderzoekt OpenAI en andere, niet genoemde AI-bedrijven om wat zij de vermoedelijke “infiltratie van banken door losgeslagen AI-agents” noemt. Ze wil niet zeggen welke banken betrokken zijn. Een strafrechtelijk onderzoek betekent niet dat er aanklachten volgen. Arizona is de tweede staat binnen een week, na de rechtszaak van Californië (gemeld op 17 november). Bron: AI Weekly (o.b.v. Reuters), Reuters
  • Microsoft maakt van Copilot een altijd actieve agent: Op Ignite presenteerde Microsoft Copilot Autopilot: een autonome agent met een eigen Entra-identiteit die Teams-kanalen en de inbox volgt en terugkerend werk automatiseert; zijn acties worden onder eigen naam gelogd. Autopilot is nog alleen via een vroeg-toegangsprogramma beschikbaar. Satya Nadella noemde 50 miljoen actieve agents in Agent 365. Met Salesforce komen 38 CRM-vaardigheden naar Copilot. Bron: AI Weekly (o.b.v. SiliconANGLE), SiliconANGLE
  • Google brengt Gemini 4 Neon uit: Het nieuwe model kost $3 per miljoen invoertokens en $15 per miljoen uitvoertokens, heeft een contextvenster van een miljoen tokens en vier instelbare ‘denkniveaus’. Het staat derde op de Artificial Analysis Intelligence Index; Google claimt de eerste plek op een index voor programmeeragents. Het model is beschikbaar via Google AI Studio, de API en de Gemini-app voor Pro- en Ultra-abonnees. Bron: Google, AI Weekly
  • AI vindt kritiek lek in Java: Het Amerikaanse beveiligingsbedrijf Calif maakte dinsdag een kritiek geheugenlek bekend in de Base64-decoder van OpenJDK, de meest gebruikte Java-omgeving. Een aanvaller kan daarmee via internet zonder inlog een server overnemen. Calif gebruikte AI om het lek te vinden (volgens The Information een OpenAI-model) en stemde vooraf af met de Five Eyes-landen en grote cloudaanbieders. Oracle en andere beheerders brengen patches uit; Europese cyberautoriteiten volgen de uitrol. Bron: Euronews, The Information (o.b.v. AI Radar)
  • Intel heeft eerste externe klant voor 18A-P-chipproces: Intel-topman Lip-Bu Tan zei op 18 november dat Intel de eerste externe klant heeft voor zijn 18A-P-productieproces; de naam van de klant is niet bekendgemaakt. Volgens Intel haalt het proces, sinds juni in risicoproductie, 70% bruikbare chips (yield). Microsoft is de eerste openbare klant voor Intels geavanceerde verpakkingstechniek EMIB. Bron: AI Weekly (o.b.v. CNBC), CNBC
  • Carney wil wereldwijd AI-toezicht en sprak erover met Xi: De Canadese premier Mark Carney noemde het ontbreken van mondiaal AI-bestuur op 18 november op de APEC-top in Shenzhen een “enorm risico”, voor de economie, de democratie, de menselijke waardigheid en door biologische risico’s. Hij besprak een mogelijk kader met de Chinese president Xi Jinping; minimaal zou dat moeten leiden tot gedeelde monitoring en het delen van lessen na AI-incidenten. Bron: Euronews (o.b.v. AFP)

Korte Trendanalyse

De dag van de Anthropic-beursgang staat in het teken van de vraag of de AI-hausse houdbaar is: Anthropic prijst boven de bandbreedte, terwijl de ECB in haar stabiliteitsrapport de vergelijking met de dotcomtijd trekt en Nederlandse chipaandelen meeliften op de Nvidia-cijfers (trend 55, 59, 60 en 64). Tegelijk wordt het toezicht op autonome agents concreet: na Californië opent Arizona een strafrechtelijk onderzoek naar ‘losgeslagen’ agents bij banken, terwijl Microsoft juist altijd actieve agents met een eigen identiteit uitrolt en AI opnieuw een kritiek lek vindt, nu in Java (trend 57, 69 en 74). In Nederland en Europa draait het om capaciteit en middelen: de Kamer wil weten wat AI-toezicht kost, datacenters gebruiken al 5% van de stroom, en techleiders en Atomico wijzen op Europa’s achterstand in kapitaal en rekenkracht (trend 21/22, 61, 66 en 71).

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *