Dagelijks AI nieuws 18 november

🇳🇱 Nederland

  • Kamer wil weten hoeveel tijd AI de politie echt bespaart: De Tweede Kamer nam op 17 november twee moties aan over AI bij de politie. De motie van Mahjoub Mathlouti (D66) en Jan Struijs (50PLUS) vraagt het kabinet te meten hoeveel tijd huidige AI-systemen besparen, welke capaciteit dat vrijmaakt en of de beste systemen elders ingezet kunnen worden, met een plan voor breder gebruik. De motie van Ingrid Coenradie vraagt onderzoek naar minder papierwerk, waarbij de tijd voor de hele taak wordt gemeten, inclusief controle en correctie van AI-teksten. De moties verplichten de politie niet tot een nieuw systeem en noemen geen bedragen of datums. Bron: AI Wereld, Stemmingsuitslag (Tweede Kamer), Motie Coenradie
  • Kamer wil meer zeggenschap voor kunstenaars over AI-gebruik van hun werk: Een Kamermeerderheid steunde op 17 november een gewijzigde motie van Sandra Beckerman (SP). Die vraagt het kabinet om samen met de Kunstenbond te onderzoeken hoe kunstenaars meer controle krijgen over het gebruik van hun werk, stem en beeltenis door AI. De oorspronkelijke versie vroeg om de ideeën van de Kunstenbond om te zetten in beleid; de aangenomen versie vraagt eerst onderzoek en overleg. Er is geen termijn voor een voorstel over toestemming of vergoeding. Bron: AI Wereld, Gewijzigde motie (Tweede Kamer)
  • SURF AI: eigen AI-voorziening voor mbo, hbo en wo vanaf januari 2027: SURF en Npuls maakten op 16 november bekend dat SURF-leden in het mbo, hbo en wo vanaf januari 2027 toegang krijgen tot SURF AI: een AI-hub van SURF plus de chatapp eduGenAI, die Npuls met onderwijsinstellingen ontwikkelde. Volgens AI Wereld draaien open-weight-modellen in een Nederlands datacenter en blijven die gegevens op het SURF-platform. Kiest een school voor commerciële modellen, dan kunnen vragen, tekst uit bestanden en eerdere chatberichten naar dat bedrijf gaan; een filter probeert eerst persoonsgegevens te verwijderen. Scholen bepalen zelf wie toegang krijgt en of ze commerciële modellen aanbieden. Bron: Npuls, AI Wereld, SURF: veelgestelde vragen

🇪🇺 Europa

  • Elf EU-landen willen nieuwe auteursrechtregels voor AI; Nederland tekent niet: Duitsland, Spanje, Polen, Oostenrijk, Cyprus, Kroatië, Denemarken, Estland, Portugal, Slowakije en Slovenië vragen de Europese Commissie “zo snel mogelijk” met een wetsvoorstel te komen om auteursrechtelijk beschermd werk te beschermen tegen AI. Ook willen ze dat de bestaande opt-out uit de Auteursrechtrichtlijn makkelijker te handhaven wordt. Volgens de landen komen de huidige praktijken neer op “massadiefstal” bij makers. De oproep komt vóór het overleg van cultuurministers op donderdag en vrijdag; de Commissie plant een wetgevingspakket in het tweede kwartaal van 2027. Nederland staat niet op de lijst. Bron: Euronews
  • Brussel zoekt AI-leveranciers voor een catalogus voor het mkb: Het AI Office van de Europese Commissie opende op 17 november een oproep aan Europese AI-aanbieders voor een catalogus waarin de Europese Digitale Innovatiehubs (EDIH’s) systemen vinden die kleine bedrijven kunnen testen. De eerste ronde is beperkt tot honderd aanbieders; prototypes komen niet in aanmerking. Aanmelden kan tot 17 december 2026. Volgens Eurostat gebruikte in 2025 17% van de kleine bedrijven AI, tegen 55% van de grote. Nederland heeft vijf EDIH’s voor bedrijven. Bron: Europese Commissie, AI Wereld
  • Belgische privacytoezichthouder: chatbot-app trainde onrechtmatig met gevoelige gesprekken: De Belgische Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) oordeelt dat een niet genoemde app voor gepersonaliseerde chatbots gevoelige (bijzondere) gespreksgegevens zonder geldige grondslag gebruikte om een AI-model te trainen, en gebruikers onvoldoende informeerde. “Gewone” gespreksgegevens mocht het bedrijf volgens de GBA wel gebruiken. Er volgt geen boete: het bedrijf krijgt vier maanden om het op orde te brengen, anders volgt een dwangsom van €1.000 per dag. Beroep is mogelijk. Bron: GBA, Security.NL
  • NAVO, ENISA en CERT-EU zetten OpenAI-modellen in voor cyberverdediging: Het NAVO-agentschap NCIA gebruikt via OpenAI’s programma Daybreak tot 300 miljard tokens per maand om netwerken van bondgenoten te verdedigen. ENISA vond met OpenAI-modellen vier lekken in software die EU-instellingen gebruiken (alle vier gedicht). ENISA en CERT-EU onderzochten 27 softwareprojecten met meerdere frontier-modellen; van 88 mogelijke problemen werd 95% door de beheerders als echt lek bevestigd. Ook het Franse ANSSI, CERT Polska en diensten in Duitsland en Oekraïne gebruiken Daybreak. Bron: AI Weekly (o.b.v. Help Net Security), Help Net Security
  • Parijse start-up Remanence haalt $30 miljoen op voor maatwerk met open modellen: Remanence, opgericht door drie oud-bestuurders van de Franse AI-start-up H, haalt $30 miljoen seedgeld op onder leiding van EQT Ventures en FirstMark; ook de topmannen van Datadog en Synthesia investeren. Het bedrijf traint open-weight-modellen in gesimuleerde bedrijfsomgevingen bij tot gespecialiseerde systemen, die volgens Remanence betrouwbaarder en goedkoper zijn dan algemene modellen (eigen claim). Bron: Tech.eu

🌎 Wereldwijd

  • Nvidia boekt recordkwartaal en sluit terugkeer Huang uit: Nvidia meldde dinsdagavond een omzet van $115,8 miljard over het derde kwartaal (tot 25 oktober), 103% meer dan een jaar eerder; de datacenteromzet was $107,6 miljard. Voor het vierde kwartaal verwacht Nvidia ongeveer $130 miljard, bij een lagere brutomarge (71–72%). Bestuursvoorzitter Harvey Jones zei dat het bestuur niet van plan is Jensen Huang terug te halen als topman. Het aandeel steeg nabeurs op enig moment ongeveer 5%. Eerder op de dag stelde het bestuur een commissie in voor nationale veiligheid en exportcontrole. Huang wordt op 1 december door drie commissies van het Huis van Afgevaardigden gehoord over chipverkopen aan China. Bron: Nvidia, Euronews, Euronews (commissie)
  • Interim-topvrouw Kress stopt H200-verkoop aan China: Colette Kress zei tijdens de kwartaalcall dat Nvidia geen H200-chips meer in China verkoopt. Daarmee eindigt de door Huang en Trump gesloten regeling waarbij de VS 25% van elke verkoop inde; China nam de H200-leveringen volgens TechCrunch al grotendeels niet af. Jefferies schat dat de nieuwe Amerikaanse regels voor buitenlandse datacenters Nvidia volgend jaar $44 tot $62 miljard aan datacenteromzet kunnen kosten; volgens Kress compenseert de vraag naar andere chips (zoals Vera Rubin) dat. De prognose gaat uit van geen datacenterverkopen aan China. Bron: TechCrunch, AI Weekly
  • Reuters: Chinese AI-bedrijven trainen op uitvoer van Amerikaanse modellen: Uit meer dan 300 Chinese wetenschappelijke artikelen, patenten, bedrijfsdocumenten en overheidsstukken blijkt volgens Reuters dat ‘distillatie’ van uitvoer van o.a. OpenAI’s o1, GPT-4 en GPT-4o in de Chinese industrie gangbaar is geworden, onder meer bij het trainen van Alibaba’s Qwen-modellen. Een Amerikaanse functionaris noemt dit de belangrijkste reden dat Chinese modellen de achterstand verkleinen; twee ingewijden noemen het één factor van meerdere. Alibaba, Meituan en de betrokken overheden reageerden niet. Bron: AI Weekly (o.b.v. Reuters), Reuters
  • OpenAI brengt GPT-6.2 Astra en Sol uit: OpenAI lanceerde op 17 november GPT-6.2 Astra en GPT-6.2 Sol, direct beschikbaar in ChatGPT Work, Codex en de API. Astra kost $8 per miljoen invoertokens en $40 per miljoen uitvoertokens, ongeveer 20% minder dan GPT-6 Astra; Sol houdt de prijs van zijn voorganger. Beide modellen hebben een contextvenster van ruim een miljoen tokens. Onafhankelijke beoordelaars maten wel hallucinatiepercentages van 55 tot 59%. Bron: AI Weekly (o.b.v. OpenAI), AI Wereld
  • AI-agents van BNY en Microsoft sluiten eerste onderhandelde handel in staatsobligaties: BNY en Microsoft melden dat een treasury-agent van Microsoft en een dealer-agent van BNY op 17 november binnen vooraf vastgestelde grenzen een prijs uitonderhandelden voor een transactie in Amerikaanse staatsobligaties; mensen keurden de handel achteraf goed. BNY introduceerde daarvoor een controlelaag (Agentic Negotiation Protocol) en wil die uitbreiden naar repo, valutabetalingen en contracten. Bron: AI Weekly (o.b.v. Bloomberg)
  • Rubio: geen bewijs dat storingen bij Microsoft, FAA en banken samenhangen: De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zei dat er “nul bewijs” is dat de storingen van de afgelopen week (Microsoft, de landelijke vliegstop van de FAA, banken als JPMorgan Chase en Bank of America) door hackers, criminelen of een buitenlandse staat zijn veroorzaakt; volgens overheid en bedrijven gaat het om routinematige technische updates. Senator Mark Warner ziet ook geen gecoördineerde aanval, maar wijst erop dat AI lekken zo snel vindt dat organisaties onder druk staan om snel en tegelijk te patchen. Dat is zijn inschatting, geen vastgestelde oorzaak. Bron: CBS News, AI Weekly (o.b.v. CBS News)
  • Miljarden voor AI in robots en medicijnen: Isomorphic Labs, de DeepMind-spin-off van Demis Hassabis, haalt $5 miljard op in een serie C onder leiding van Sequoia en Greenoaks, zes maanden na een ronde van $2,1 miljard; op 5 november meldden we al dat er gesprekken liepen. Het geld gaat naar AI-geneesmiddelontwerp en klinische ontwikkeling. Robotbedrijf Genesis AI haalt $500 miljoen op (serie A, o.a. Khosla Ventures) voor humanoïde robot Eno, getraind met data uit sensorhandschoenen die meer dan honderd mensen tijdens hun werk droegen. Bron: Tech.eu, TechCrunch

Korte Trendanalyse

Na de val van Huang kiest Nvidia voor afstand tot China: een recordkwartaal, maar geen H200-verkoop meer, een eigen commissie voor exportcontrole en een prognose zonder Chinese datacenteromzet. Tegelijk laat Reuters zien hoe China via distillatie van Amerikaanse modellen blijft bijbenen, waardoor de scheiding in twee AI-ketens verder doorzet (trend 70, 72 en 73). In Europa en Nederland draait het om zeggenschap over AI: elf lidstaten willen nieuwe auteursrechtregels (zonder Nederland), de Kamer vraagt meer controle voor kunstenaars en een eerlijke meting van AI-tijdwinst bij de politie, en het onderwijs krijgt met SURF AI een eigen voorziening met open modellen in een Nederlands datacenter (trend 21/22, 58 en 66). AI-agents schuiven op naar financiële transacties en cyberverdediging: agents onderhandelen over staatsobligaties en de NAVO en ENISA gebruiken frontier-modellen om lekken te vinden, terwijl Rubio de storingsgolf in de VS niet aan een aanval toeschrijft (trend 46 en 74).

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *