Dagelijks AI nieuws 3 november

🇳🇱 Nederland

• DNB: AI kan voor een kwart van de werkenden minstens de helft van het werk versnellen: De Nederlandsche Bank publiceerde maandag 2 november de analyse De economische impact van AI in Nederland. Bij ongeveer een kwart van de werkenden kan AI minstens de helft van de taken versnellen; bij een grens van 40% van de taken is dat ongeveer de helft. Hoger opgeleiden zijn oververtegenwoordigd: zij vormen 62% van de werkenden in sterk blootgestelde banen, tegen 45% van alle werkenden. Voorbeelden zijn softwareontwikkelaars, accountants en beleidsadviseurs. DNB verwacht niet dat AI automatisch banen kost, maar de inhoud van werk verandert. De bank adviseert omscholing in cao’s vast te leggen, hulp te bieden vóórdat banen verdwijnen en betaalbare toegang tot AI-modellen en rekenkracht te houden, met de mogelijkheid om van aanbieder te wisselen. Kleinere bedrijven lopen achter. Bron: DNB, Accountant.nl
• PRO wil wet tegen verslavend ontwerp en manipulatieve algoritmes: Tweede Kamerlid Barbara Kathmann (Progressief Nederland) diende maandag een wetsvoorstel in dat de schadelijkste verslavende ontwerpkeuzes van digitale diensten verbiedt, zoals eindeloos scrollen, automatisch afspelen, pushmeldingen en manipulatieve algoritmes. Het geldt voor alle online diensten, van sociale media tot games, datingapps en streaming. Platforms krijgen een zorgplicht (‘fairness by design’) en moeten aantonen dat hun dienst niet verslavend is. Volgens Kathmann kan Nederland het eerste land ter wereld worden met zo’n verbod. De Europese Commissie wordt deze maand verwacht met de Digital Fairness Act. Bron: Euronews, NL Times
• Negen op de tien Nederlanders willen strengere regels voor camerabrillen: Uit een peiling van RTL Nieuws onder bijna 20.000 mensen blijkt dat bijna 9 op de 10 strengere regels willen voor brillen met een camera, waarvan het model van Meta het bekendst is. 70% is voor een verkoopverbod; ruim de helft van hen wil een uitzondering voor medisch gebruik, zoals voor slechtzienden. Bijna driekwart vindt de opkomst van de brillen negatief. Staatssecretaris Van Bruggen (Justitie) vindt het strafrecht voorlopig voldoende en wacht op een Europees privacyonderzoek dat later dit jaar klaar moet zijn. Het gaat om een opiniepeiling, geen representatief onderzoek. Eerder (16 oktober) daagde de Consumentenbond Meta al voor de rechter om de camerabril. Bron: NL Times (o.b.v. RTL Nieuws)
• BearingPoint: maar 13% van de organisaties heeft AI volledig opgeschaald: Uit onderzoek van adviesbureau BearingPoint onder ruim 1.000 bestuurders in Europa, de VS en China blijkt dat 13% van de organisaties zijn AI-initiatieven volledig heeft opgeschaald zoals gepland (vorig jaar 8%). Ongeveer driekwart schaalde slechts gedeeltelijk op. Ongeveer 40% noemt AI-wetgeving, sectorregels en eisen rond governance en gegevensbescherming als rem; 34% worstelt met koppelen aan oude IT-systemen. Er zijn geen aparte Nederlandse cijfers. Bron: Consultancy.nl

🇪🇺 Europa

• VK en Duitsland gaan samen militaire AI ontwikkelen: De Britse minister van Defensie Wes Streeting kondigde in de Frankfurter Allgemeine Zeitung aan dat het VK en Duitsland AI voor hun krijgsmachten samen gaan testen, ontwikkelen en uiteindelijk inzetten. Hij sprak maandag in Berlijn met zijn Duitse collega Boris Pistorius. Het bestaande cyberproject Cyber Lighthouse wordt uitgebreid naar AI; overheid en industrie komen in het voorjaar van 2027 bijeen om de uitvoering uit te werken. Concrete systemen of budgetten zijn niet genoemd. Het Rode Kruis waarschuwt dat er al een wapenwedloop gaande is en vraagt om bindende regels voor autonome wapens. Bron: Euronews
• SUSE schrapt 10% van de banen en noemt AI als reden: Het Linux-bedrijf SUSE, eigendom van de Zweedse investeerder EQT, schrapt ongeveer 10% van zijn circa 1.900 banen. In een interne memo schrijft topman Dirk-Peter van Leeuwen dat “automatisering en AI” de manier waarop softwarebedrijven werken fundamenteel veranderen en dat de behoefte aan sommige functies sterk is afgenomen. Betrokkenen horen het uiterlijk 4 november. Bron: The Register
• Alphabet leent €6 miljard op de Europese markt voor AI-investeringen: Alphabet begon maandag met de verkoop van €6 miljard aan euro-obligaties in zeven delen, met looptijden van 2 tot 19 jaar, begeleid door Barclays, BNP Paribas en Deutsche Bank. De orders liepen op tot meer dan €17 miljard. Het is de tweede euro-uitgifte dit jaar, na €9 miljard in mei. Alphabet verwacht dit jaar tot $205 miljard te investeren, vooral in datacenters en chips. Analisten verwachten dat grote techbedrijven vaker in Europa gaan lenen. De definitieve omvang en prijs waren bij publicatie nog niet bekend. Bron: The Next Web, AI Weekly

🌎 Wereldwijd

• Anthropic: $17 miljard kwartaalomzet, $23 miljard verlies en lagere beurswaardering: Uit het bijgewerkte beursprospectus blijkt dat Anthropic in het derde kwartaal bijna $17 miljard omzette, maar dat de operationele kosten ($17,5 miljard) hoger waren, met een nettoverlies van $23,3 miljard (een jaar eerder $12,1 miljard). Anthropic noemt onder meer $5 miljard voor kortlopende rekenkracht en $2 miljard voor het verdubbelen van donaties van medewerkers. De verplichtingen voor rekenkracht en datacenterhuur lopen op tot ongeveer $895 miljard. Volgens de WSJ willen grote beleggers een waardering van $1,5 tot $1,6 biljoen, in plaats van de eerder genoemde circa $2 biljoen; de beursgang staat gepland voor de week vóór Thanksgiving. Bron: The Decoder, AI Weekly (o.b.v. WSJ)
• Marvell koopt Lumentum voor $115 miljard: Chipontwerper Marvell neemt Lumentum, maker van optische componenten voor datacenters, over in een deal volledig in aandelen. Het gaat om ongeveer $1.132 per aandeel, 23,9% boven de slotkoers van 28 oktober; Marvell-aandeelhouders krijgen 67% van het gecombineerde bedrijf. Het is de grootste fusie ooit tussen twee beursgenoteerde techbedrijven. Doel is sterkere optische verbindingen tussen AI-chips, in concurrentie met Broadcom. Afronding wordt verwacht in de eerste helft van 2028; aandeelhouders en toezichthouders moeten nog instemmen. Bron: AI Weekly (o.b.v. CNBC)
• New York Times en drie andere kranten klagen Brave aan om verkoop van artikelen aan AI-bedrijven: De New York Times daagde Brave Software maandag voor de rechter in Manhattan; uren later volgden de New York Daily News, Chicago Tribune en Orlando Sentinel. Volgens de kranten verkoopt Brave via zijn zoek-API toegang tot de Brave Index (meer dan 30 miljard webpagina’s) aan onder meer Anthropic, Perplexity, Mistral, xAI en Cohere, gebruikt voor “training en grounding” van taalmodellen. Brave zou een onbekende crawler gebruiken die websites niet kunnen blokkeren. De kranten eisen schadevergoeding en een permanent verbod. Een reactie van Brave werd niet gemeld. Bron: The Next Web
• Goldman Sachs trekt AI-programmeertools in bij handelaren en bankiers: Goldman Sachs beperkt Claude Code van Anthropic en GitHub Copilot van Microsoft tot engineers, volgens Bloomberg op basis van interne richtlijnen uit oktober. Handelaren en bankiers gebruikten de tools maandenlang. Een woordvoerder noemt productiviteit en risicobeheer als redenen en zegt dat de experimenteerfase voorbij is. In juli prees CIO Marco Argenti nog het ‘vibe coding’ door niet-technische medewerkers. Bron: The Decoder (o.b.v. Bloomberg)
• Squarespace ontslaat 19% van het personeel nu AI-websitebouwers de markt veranderen: Websitebouwer Squarespace schrapt ongeveer 300 banen (19%). Het bedrijf zegt slagvaardiger te willen worden; volgens TechCrunch hebben ‘vibe coding’-tools, waarmee gebruikers met weinig moeite een website laten bouwen, de branche flink opgeschud. Squarespace werkt zelf aan een AI-platform, Forma. Bron: TechCrunch
• Experts: Noord-Koreaanse hackers zetten AI in bij cryptodiefstallen: Volgens beveiligingsexperts in Bloomberg gebruiken Noord-Koreaanse hackers AI om doelwitten te onderzoeken, zwakke plekken te vinden en medewerkers te manipuleren. De FBI schrijft de diefstal van ruim $6 miljard bij Binance (rond 29 oktober) toe aan de Noord-Koreaanse groep TraderTraitor. De rol van AI bij die aanval is niet bevestigd; het gaat om een inschatting van experts. Bron: The Next Web (o.b.v. Bloomberg)
• Poetin: private datacenters moeten 10% capaciteit reserveren voor de staat: Een maandag ondertekend decreet verplicht eigenaren van niet-staatsdatacenters in Rusland 10% van hun capaciteit vrij te houden voor de IT-infrastructuur van het land. Een regeringscommissie kan die capaciteit opeisen; exploitanten moeten binnen 24 uur toegang geven. Russische datacenters van Yandex en Sberbank werden in oktober getroffen door Oekraïense drone-aanvallen. Bron: The Moscow Times (o.b.v. Reuters)
• Zuid-Korea trekt ruim 21 biljoen won uit voor AI en chips in 2027: President Lee Jae Myung presenteerde maandag de begroting voor 2027 (820,9 biljoen won, +12,8%). Daarin gaat 21,3 biljoen won (circa $16 miljard) naar een chipproductiecentrum, datacenters, fysieke AI en AI-promotie, en 4,6 biljoen won naar de aanschaf van een eigen ‘soeverein’ AI-model met topprestaties. Bron: The Korea Herald

Korte Trendanalyse

Deze dinsdag draait om AI als expliciete reden voor herinrichting van werk (nieuwe trend 62): DNB berekent dat AI bij een kwart van de werkenden minstens de helft van het werk kan versnellen, terwijl SUSE en Squarespace banen schrappen met AI als reden en Goldman Sachs de AI-tools juist weer beperkt tot engineers — in lijn met de terugkeer van de mens in de lus (trend 58). De financiering van de AI-bouw (trend 59 en 60) krijgt een nieuw hoofdstuk: Anthropic toont $17 miljard omzet maar $23 miljard verlies en moet genoegen nemen met een lagere waardering, en Alphabet leent €6 miljard in Europa, na de euroleningen van gisteren. De strijd om data (trend 56) verhardt met de rechtszaak van de New York Times tegen Brave, en datacenters als strategisch staatsbezit (trend 61) krijgen een Russische variant. In Nederland groeit de roep om regels voor technologie die gedrag stuurt: van verslavende algoritmes tot camerabrillen.