Dagelijks AI nieuws 22 november

🇳🇱 Nederland

  • Universiteit Leiden stopt opleiding met Chinese universiteit na zorgen over datalekken: Leiden ziet af van een geplande samenwerking met Xi’an Jiaotong University, waarbij jaarlijks 200 Chinese studenten wiskunde, informatica en AI zouden studeren: één jaar in Leiden en de rest op Hainan, met een diploma van beide landen. Medewerkers vreesden dat studenten met gevoelige Europese datasets zouden werken en dat informatie bij de Chinese staat terecht zou komen; de Australische denktank ASPI verbindt Xi’an Jiaotong met Chinese defensiebedrijven. De universiteit zelf zegt alleen dat het besluit “in goed overleg” is genomen en noemt geen reden. NRC meldde de zorgen van het personeel een week eerder. Bron: NOS, NL Times
  • CWI-wiskundige twijfelt aan begrip van AI-bewijs voor de Riemann-hypothese: In de Nederlandse weekendberichtgeving over de claim van Anthropic-wiskundige Levent Alpöge (vrijdag bekendgemaakt) vergelijkt Peter Grünwald van het Centrum Wiskunde & Informatica het bewijs met een brug waar jarenlang naartoe is gebouwd, en vraagt hij zich af of we nog begrijpen waarom die brug blijft staan. Een onafhankelijke controle van het bewijs ontbreekt nog; bronnen verschillen over de omvang (een paar pagina’s tegenover miljoenen regels Lean-code). Bron: AI Radar/aiblik (o.b.v. Volkskrant), AI Wereld
  • NLdigital wil nationaal programma voor digitale productiviteit (20 november): In zijn toekomstvisie “Nederland Digitaal 2035” pleit de brancheorganisatie voor een Nationaal Programma Digitale Productiviteit, met als doel dat in 2035 95% van het mkb geavanceerde technologie zoals AI, cloud en data gebruikt; het leidende principe is “intelligente autonomie”. NLdigital wil zelf AI-communities, praktische richtlijnen voor het mkb en praktijklabs opzetten. Het gaat om een lobbystandpunt; de 95% is een doel, geen meting. Bron: Computable

🇪🇺 Europa

  • VN-overleg in Genève over autonome wapens eindigt zonder mandaat voor een verbod: Na vijf dagen en een nachtelijke verlenging spraken de 128 staten van het Wapenverdrag (CCW) zaterdagochtend af om een “internationaal instrument” over dodelijke autonome wapens uit te werken. Regeringsexperts werken de komende twee jaar elementen uit en adviseren in 2028 of het een bindend verdrag moet worden. Bijna honderd landen wilden onderhandelingen over een verbod; onder meer de VS en Rusland waren tegen. Stop Killer Robots noemt het resultaat de “kleinste gemene deler”. Op 17 november meldden we de start van de conferentie. Bron: Swissinfo, Yahoo (o.b.v. DPA), Manila Times (o.b.v. AFP)
  • Europese AI Board kiest voortaan een voorzitter voor twee jaar: Op de tiende vergadering (18 november, Brussel, onder Iers voorzitterschap) nam de AI Board nieuwe werkregels aan. Lidstaten bespraken de uitvoering van de AI Act: sandboxes, markttoezichthouders en verboden praktijken. Speciaal gezant Jim Hagemann Snabe presenteerde zijn blauwdruk voor een industriële AI-strategie, die later in november verschijnt. Het Adviesforum van de AI Act koos co-voorzitters, en het AI Office stelde werkstromen voor over AI-companions en AI-agents. Bron: Europese Commissie, Europese Commissie (Adviesforum)
  • Costa stelt 3% heffing op Big Tech voor in de EU-begroting: Om de begrotingsonderhandelingen los te trekken stelt Europese Raadsvoorzitter António Costa een heffing van 3% voor op de netto-omzet uit online advertenties, digitale bemiddeling en het gebruik van gebruikersdata, voor bedrijven met meer dan €50 miljoen omzet in de EU en €750 miljoen wereldwijd. Volgens een schatting van de Commissie levert dat circa €5 miljard per jaar op. Vrees voor Amerikaanse vergelding is het grootste obstakel. Het is een voorstel. Bron: Euronews
  • Collison-broers leiden ronde van $5,5 miljoen in Ierse AI-start-up Hoplite: Hoplite (Dublin en San Francisco, opgericht in 2026) laat softwareteams meerdere AI-programmeeragents tegelijk in de cloud draaien. Oprichters Ryan Morrissey en Bence Redmond kwamen uit de zomerlichting 2026 van Y Combinator; ook Y Combinator, Paul Graham en Des Traynor investeerden. Bron: Tech.eu

🌎 Wereldwijd

  • Taiwan verbiedt short gaan na de AI-koersval: De financiële toezichthouder FSC verbiedt vanaf maandag 23 november het short verkopen van elk aandeel dat de vorige handelsdag daalde, de eerste algemene beperking sinds 2015; de minimale marge gaat van 130% naar 150%. De Taiex verloor vrijdag 6,23% tot 36.033,29 punten en staat 28,5% onder het record van 6 oktober. Premier Cho Jung-tai hield zaterdag crisisoverleg. Bron: Focus Taiwan (CNA)
  • Anthropic na eerste beursweek $1,6 biljoen waard (volledig verwaterd): Na een slotkoers van $88,91 vrijdag, ongeveer 7% boven de uitgifteprijs van $83, komt de volledig verwaterde waardering volgens TNW (o.b.v. CNBC) op $1,6 biljoen. Menlo Ventures en Lightspeed hebben elk ongeveer $25 miljard aan aandelen; vroege medewerkers verkochten bij de start van de handel voor meer dan $25 miljard. Andere berekeningen geven andere bedragen. Bron: TNW (o.b.v. CNBC)
  • FT: chipnetwerk rond Alice Huang loopt via lege vennootschappen naar Prince Group: Volgens een onderzoek van de Financial Times loopt het netwerk rond voormalig Megaspeed-bestuurder Alice Huang via honderden lege vennootschappen en Chinese gamingbelangen naar een vermeende figuur van de Prince Group, die het Amerikaanse ministerie van Financiën als transnationale criminele organisatie aanmerkt. Amerikaanse functionarissen stellen dat circa 240.000 verboden Nvidia-chips (ongeveer $7,5 miljard) naar China gingen. Megaspeed en de Prince Group ontkennen; Nvidia zegt Megaspeed in 2025 te hebben geblokkeerd. Het gaat om beschuldigingen. Bron: AI Weekly (o.b.v. FT)
  • Amazon volgens FT dicht bij overname van Decart voor $7,5 miljard: Amazon zou in vergevorderde gesprekken zijn over de overname van Decart (San Francisco, in 2023 opgericht door drie Israëlische ingenieurs), mogelijk al volgende week; de deal kan nog afketsen. Decarts software helpt ontwikkelaars te wisselen tussen AI-chips en het was een vroege gebruiker van Amazons Trainium3. Op 12 oktober meldden we gesprekken rond $7 miljard (o.b.v. WSJ). Anonieme bronnen. Bron: Seeking Alpha via TradingView (o.b.v. FT)
  • OpenRouter zet drie aanbieders aan de kant na lekken in de AI-keten: OpenRouter verwijderde drie niet bij naam genoemde inferentieaanbieders en haalde 125 endpoints uit het programma zonder dataopslag (ZDR); OpenRouter zelf is volgens eigen zeggen niet gehackt. Aanleiding is onderzoek van Dragos (HD Moore), dat vijf maanden lang circa 2 miljoen prompts met verklikkerlinks naar AI-diensten stuurde: minstens drie hostingaanbieders bleken gehackt, en een Chinees AI-lab opende geheime URL’s uit meer dan de helft van de prompts, ook uit verzoeken waarbij geen data verzameld zou worden. Bron: OpenRouter, Dragos
  • Amerikaanse clouds en chips draaien Chinese modellen: Onderzoekers van Georgetown CSET vonden minstens 16 aanbieders buiten China die het nieuwste DeepSeek-model aanbieden, onder wie Amazon Bedrock, Together AI en Fireworks, op door Amerikanen ontworpen chips. Moonshot AI zou voor Kimi K3 een omzetaandeel vragen van grote bedrijven, volgens berichten tot 30%. CSET pleit voor concurrerende Amerikaanse open modellen in plaats van strengere exportregels. Bron: AI Weekly (o.b.v. Fortune)
  • Australische inlichtingenchef: AI-datacenters zijn nieuw kanaal voor buitenlandse inmenging: ASIO-directeur Mike Burgess noemt datacenters en AI “evenveel hype, kans en bedreiging” en waarschuwt dat verborgen buitenlands eigendom of bediening op afstand spionage en sabotage mogelijk maakt. Vicepremier Richard Marles spreekt van “een nieuwe vector”; nationale regels voor datacenters worden voor het jaareinde verwacht. Bron: AI Weekly (o.b.v. Bloomberg en The Age)
  • Storing bij ChatGPT en OpenAI-API: tot 75% foutmeldingen: Op 21 november (01:48–05:21 uur Pacific-tijd) liet onderhoud aan een Postgres-database beide leesreplica’s van OpenAI’s centrale authenticatiedienst uitvallen. Bij betalende en gratis ChatGPT-gebruikers liep het foutpercentage op tot 75%; ook diverse API-diensten waren geraakt. OpenAI pauzeert vergelijkbaar onderhoud en voegt reservesystemen toe (eigen incidentrapport). Bron: AI Weekly (o.b.v. OpenAI)

Korte Trendanalyse

Na de koersval van vrijdag grijpen overheden in op de AI-beurs: Taiwan verbiedt short gaan, terwijl Anthropic een week na de beursgang nog boven de uitgifteprijs staat (trend 60, 64 en 75). Een nieuwe lijn is dat de inferentieketen een veiligheidsrisico wordt: gehackte aanbieders bij OpenRouter, Chinese modellen op Amerikaanse clouds en Australische zorgen over buitenlandse controle over datacenters (nieuwe trend 76, en trend 57 en 72). De chipsmokkel rond Nvidia krijgt via de FT een crimineel netwerk als achtergrond (trend 70 en 72), en in Leiden wegen kennisveiligheidszorgen zwaarder dan een AI-opleiding met China (trend 73). Bij autonome wapens kiest de VN voor de kleinste gemene deler (trend 68).

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *