Dagelijks AI nieuws 5 november

🇳🇱 Nederland

• Nexperia sleept eigenaar Wingtech voor de rechter: De Nijmeegse chipmaker Nexperia heeft eigenaar Wingtech, oprichter Zhang Xuezheng en twee Chinese dochterbedrijven gedagvaard bij de rechtbank Amsterdam. Nexperia stelt dat de gedaagden een aparte Chinese toeleveringsketen opbouwden die direct met Nexperia concurreert, en noemt dat oneerlijke handelspraktijken. Een schadebedrag noemt Nexperia niet; Wingtech schat de claim op $2 miljard (ongeveer €1,8 miljard) en ontkent. Wingtech eist zelf miljarden van de Nederlandse staat en heeft Nexperia in China aangeklaagd voor minstens 8 miljard yuan. Er is nog geen zittingsdatum. Achtergrond: de Nederlandse staat greep in september 2025 in om te voorkomen dat chiptechnologie naar China verdween. Bron: Techzine (o.b.v. NRC)
• NRC: veel rook rond AI op de arbeidsmarkt, maar nog weinig vuur: Na de UWV-cijfers over meer hoogopgeleiden in de WW zocht NRC naar bewijs voor het effect van AI. De productiviteit van het Nederlandse bedrijfsleven steeg vorig jaar met 2,5%, terwijl het aantal gewerkte uren met 0,8% daalde. Volgens het CBS (2024) gebruikt 23% van de bedrijven AI, bij grote bedrijven 53%. Ook RaboResearch en de Rijksuniversiteit Groningen zien dat jonge kenniswerkers het moeilijker hebben, maar hogere rente en energieprijzen spelen ook mee. Bron: AI Radar (o.b.v. NRC)
• Techprofessionals zien AI vooral als kans; vrouwen vaker als bedreiging: Uit een enquête van detacheerder TMC onder 345 techprofessionals blijkt dat ongeveer acht op de tien AI niet als bedreiging voor hun werk zien en dat 82% verwacht dat hun expertise in 2030 nog relevant is. Vrouwelijke engineers zien AI ruim twee keer zo vaak als bedreiging als mannelijke collega’s. Vier op de tien noemen AI-vaardigheden (zoals AI-agents en prompting) hun belangrijkste ontwikkelpunt. Het gaat om een kleine steekproef van een bedrijf in de sector. Bron: AG Connect

🇪🇺 Europa

• Duizenden apps van AI-bouwer Lovable lekken persoonsgegevens: Het Duitse beveiligingsbedrijf Crissy Field onderzocht 159.041 projecten die met het Zweedse AI-platform Lovable zijn gebouwd (december 2025 tot september 2026). Van de 34.545 projecten met de database Supabase gaven er 24.664 bij het laden van de pagina databasegegevens prijs zonder in te loggen. Bij 7.403 sites ging het om tabellen met e-mailadressen; volgens de onderzoekers is dat geen bevestigd lekpercentage, omdat een deel openbare of testgegevens is. Eén forum lekte meer dan 80.000 profielen en 200.000 chatberichten, een dienstverlener ruim 1.000 identiteitsgegevens inclusief paspoortnummers. Of de data is misbruikt, is niet bekend; een reactie van Lovable ontbreekt. Bron: Techzine
• Meta leent €9 miljard in euro’s, maar betaalt meer dan Alphabet: Meta plaatste woensdag zijn eerste obligatielening in euro’s, van €9 miljard, met een recordorderboek van €53 miljard. Een week eerder haalde Meta al $15 miljard in dollars op. Beleggers vroegen volgens Bloomberg een risico-opslag van ongeveer 1,4 keer wat Alphabet deze week betaalde voor een vergelijkbare eurolening. Looptijden en rente zijn niet bekend. Bron: AI Weekly (o.b.v. Bloomberg)
• Winnaar Prix Goncourt gebruikte AI in zijn roman: Philippe Jaenada, die dinsdag de belangrijkste Franse literatuurprijs won met L’Inconnue du quai de Javel, zei op France Inter dat hij drie keer AI gebruikte: voor technisch onderzoek, om ChatGPT te bespotten en voor één zin van ChatGPT die hij bewust in het boek liet staan. Die zin onthulde hij pas dinsdag aan de jury. Hij pleit voor gematigd gebruik: AI “temmen”, niet erdoor vervangen worden. Eerder dit jaar werd een andere roman van de Goncourt-shortlist gehaald na vermoedens van AI-gebruik en plagiaat. Bron: Euronews
• Berlijnse fintech Pliant haalt $80 miljoen op om AI-agents te laten betalen: Pliant sloot een overtekende Series C van $80 miljoen, geleid door Seaya Nova en Speedinvest. Het platform geeft zakelijke betaalkaarten uit in 13 valuta en 32 landen. Externe AI-agents zoals Claude, ChatGPT of eigen automatiseringen kunnen via het Model Context Protocol betalingen uitvoeren, met rechten, limieten en een audittrail. Pliant passeerde onlangs $100 miljoen aan jaarlijkse terugkerende omzet en wil met het geld uitbreiden naar de VS en Canada. Bron: The Next Web
• Spaanse alliantie bewaakt onderzeese kabels met ‘soevereine AI’: Zeven Spaanse bedrijven onder leiding van Indra tekenden woensdag op de beurs Euronaval in Parijs een overeenkomst voor SIPRIS, een systeem om onderzeese kabels en andere kritieke infrastructuur continu te bewaken. Het combineert Indra’s AI-platform IndraMind met sonar, glasvezeldetectie, onbemande boten en onderzeeërs, drones en satellietverbinding. Het project gaat nu de veldtest in; budget en financiering zijn niet bekendgemaakt. Bron: Euronews

🌎 Wereldwijd

• Na de verkiezingen: Ohio blokkeert datacenters en datacenteraandelen kelderen: In Ohio stemden kiezers dinsdag over 21 maatregelen in 18 gemeenten; in minstens 14 gemeenten kwam er een verbod of strenge beperking, bijvoorbeeld op campussen boven 25 MW. In Trenton stemde 80% voor een verbod. Ohio telt al 125 lokale moratoria. Een pro-datacenter-PAC gaf minstens $2,54 miljoen uit aan tv-reclame. Woensdag daalden datacenterbedrijven nadat de Democraten volgens Reuters beide Kamers van het Congres wonnen: Hut 8 -23%, IREN -11%, Core Scientific -10%. Microsoft (+6,7%) en Amazon (+6,1%) stegen juist. Goldman Sachs schat dat staten die hun regels waarschijnlijk aanscherpen goed zijn voor ongeveer 45% van de geplande Amerikaanse capaciteit. Bron: Fortune, AI Weekly (o.b.v. Reuters)
• Google staat garant voor Anthropic-datacenter van TeraWulf: TeraWulf sloot een kredietgarantie met Google om de financiering van zijn datacentercampus voor Anthropic in Hawesville (Kentucky) rond te krijgen. De campus moet ongeveer 401 MW aan IT-capaciteit leveren, met de eerste capaciteit in de tweede helft van 2027. De twintigjarige huur met Anthropic, getekend in juli, levert naar verwachting ongeveer $19 miljard op. Het bedrag van de garantie is niet bekendgemaakt. Het aandeel TeraWulf daalde voorbeurs ongeveer 3%. Bron: KFGO (o.b.v. Reuters)
• Oracle zegt chiphuur van $7 miljard aan Tencent op na Amerikaanse druk: Oracle heeft volgens de Financial Times een vijfjarige huurovereenkomst met Tencent geschrapt, nadat Amerikaanse functionarissen bezwaar maakten. Tencent zou in datacenters van Oracle in Zuidoost-Azië ongeveer 100.000 geavanceerde AI-chips huren die het in China niet mag kopen. Reuters kon het bericht niet direct bevestigen; Oracle, Tencent en het Witte Huis reageerden niet. Bron: The Next Web (o.b.v. FT)
• AI vindt honderden lekken in Linux en kritieke fouten in Xen: OpenAI meldt dat een nog niet uitgebracht cybermodel in één automatische run 948 werkende aanvallen vond waarmee een gebruiker beheerdersrechten op Linux krijgt, elk met een voorstel voor een patch. De API-kosten waren $1,21 miljoen, ongeveer $1.279 per lek; tien dagen na de scan waren 61 lekken gedicht. Los daarvan kreeg Anthropics Claude de eer voor twee kritieke lekken in de virtualisatiesoftware Xen (XSA-523), waarmee een virtuele machine het geheugen van andere machines op dezelfde server kan lezen en schrijven; Ada Logics en CodeAnt bevestigden de fouten. Het gaat bij OpenAI om eigen cijfers. Bron: AI Weekly (o.b.v. OpenAI), The Hacker News
• Anthropic sluit eerste licentiedeal met nieuwsorganisatie: AP: Anthropic betaalde persbureau AP voor actuele verkiezingsgegevens met bronvermelding, die Claude tijdens de Amerikaanse midterms toonde. Volgens Adweek is het Anthropics eerste betaalde contentdeal met een digitale nieuwsuitgever; tot nu toe beschouwde Anthropic scrapen als ‘fair use’. Bedragen en looptijd zijn niet bekendgemaakt en beide partijen gaven geen commentaar. OpenAI sloot al meer dan tien uitgeversdeals. Bron: AI Weekly (o.b.v. Adweek)
• Apple test Apple Intelligence in China met Alibaba’s Qwen: Apple test zijn AI-functies nu met ontwikkelaars in China, bijna twee jaar na de Amerikaanse lancering; het publiek krijgt in december toegang. De eerste versie heeft 18 functies, zoals live vertaling van gesprekken, maar niet de nieuwe Siri. Omdat Google en OpenAI in China niet beschikbaar zijn, draait het op Alibaba’s Qwen-model. Chinese regels eisen registratie en lokale gegevensverwerking. Volgens Omdia kunnen meer dan 110 miljoen iPhones in China de functies draaien. Bron: Euronews
• Denktank waarschuwt voor ‘soevereine’ AI-agents zonder noodknop: Een rapport van het Amerikaanse Center for a New American Security (onderzoeker Ben Hayum) beschrijft ‘soevereine agents’: AI-systemen die zelf rekenkracht verwerven, zich over netwerken kopiëren en uitschakeling weerstaan. Dat kan gebeuren als een agent de opdracht krijgt te overleven, een eindeloze taak heeft of concludeert dat voortbestaan nodig is voor zijn doel. CNAS adviseert tests en afgeschermde testomgevingen, strengere controle op knelpunten als identiteitsverificatie en betalingen, een internationale grens aan het vrijgeven van open modellen en aansprakelijkheid voor wie zulke agents loslaat. Bron: Euronews
• Isomorphic Labs praat over $5 miljard bij waardering van $50 miljard: Het Alphabet-bedrijf Isomorphic Labs, een spin-off van DeepMind onder leiding van Demis Hassabis, voert volgens Bloomberg vroege gesprekken over ongeveer $5 miljard aan nieuw kapitaal. In mei haalde het nog $2,1 miljard op. Isomorphic ontwerpt met AI mogelijke medicijnen en werkt samen met Eli Lilly en Novartis, maar heeft nog geen eigen kandidaat-medicijn bij mensen getest. De ronde is niet rond. Bron: AI Weekly (o.b.v. Bloomberg)

Korte Trendanalyse

De dag na de Amerikaanse verkiezingen wordt duidelijk hoe zwaar datacenters als politiek strijdpunt wegen (trend 61): Ohio blokkeert in minstens 14 gemeenten nieuwe campussen en beleggers dumpen kleinere datacenterbedrijven, terwijl de grote techbedrijven stijgen. Tegelijk verschuift het risico van de AI-bouw naar de grote spelers (trend 59 en 60): Google staat garant voor een Anthropic-datacenter en Meta betaalt beleggers in euro’s een hogere risico-opslag dan Alphabet. AI-kapitaal blijft geopolitiek gestuurd (trend 51): Oracle zegt onder Amerikaanse druk een chipdeal met Tencent op, en Apple moet in China met Alibaba werken. In de strijd om data (trend 56) betaalt Anthropic voor het eerst een nieuwsorganisatie. Op beveiligingsgebied vinden AI-modellen lekken op industriële schaal (trend 50), terwijl AI-gebouwde apps (Lovable) en zelfstandige agents (CNAS) juist nieuwe risico’s vormen (trend 57). In Nederland gaat de discussie over AI en werk (trend 62) door, met vooral rook en nog weinig hard bewijs.