Dagelijks AI nieuws 16 oktober

🇳🇱 Nederland

• Chipaandelen onderuit, ASML zakt tot 6,7%: Op donderdag 15 oktober daalden tech- en AI-aandelen in Azië en Europa flink. ASML verloor op het Damrak op een gegeven moment 6,7%, ASM rond 8% en BESI ruim 5%; de AEX zakte slechts 0,85%. De Zuid-Koreaanse index daalde 7,57%, waarbij Samsung en SK Hynix elk ongeveer 10% verloren, en ook Taiwan (-3,41%) en Japan sloten lager. TSMC zakte 2%, ondanks een winststijging van bijna 70%. Beleggers vragen zich af hoeveel de AI-investeringen opleveren nu de rente hoog is; in de VS viel de inflatie over september hoger uit dan verwacht. Volgens een strateeg van Saxo Bank twijfelen beleggers niet aan de vraag naar AI, maar worden de kosten van kapitaal opnieuw ingeprijsd. Let op: de koersen zijn van de ochtend, niet de slotkoersen. Bron: NOS, AI Insider
• Sunny Cars verhuurt auto’s via ChatGPT: Sinds 15 oktober kunnen reizigers in Nederland en België in een gesprek met ChatGPT een huurauto zoeken, met actuele prijzen en beschikbaarheid van Sunny Cars. Boeken gebeurt nog op de eigen site van Sunny Cars. Het Nederlandse bureau New Story bouwde de koppeling via het Model Context Protocol (MCP). Sunny Cars ziet ChatGPT als extra kanaal, niet als vervanging van bestaande verkoopkanalen. Bron: MarketingTribune
• Consumentenbond daagt Meta voor de rechter om camerabril: De Consumentenbond start een rechtszaak omdat Meta zijn camerabril niet wil aanpassen. Met de bril kunnen omstanders ongemerkt worden gefilmd, en Meta kan de beelden en geluidsopnames gebruiken om AI-modellen te trainen. De bond eist aanpassing van de bril en de standaardinstellingen en een stop op de verwerking van die data voor AI. Lukt dat niet, dan wil de bond een verkoopverbod, met een uitzondering voor blinden en slechtzienden. De zitting is op 26 november bij de rechtbank Amsterdam. Bron: Emerce

🇪🇺 Europa

• Nscale: beursgang van $35 miljard onder druk door vertraging in Noorwegen: Volgens Bloomberg loopt het Noorse vlaggenschip-datacenter van het Britse Nscale in Glomfjord zes maanden achter, met 6,4 van de geplande 30 megawatt in bedrijf. Genoemde oorzaken zijn lekkende koelsystemen, lokale regels, bouwvertraging en een brand. De vertraging leidde volgens bronnen tot boetes richting Microsoft en ByteDance (bedrag onbekend). Nscale wil naar de NYSE bij een waardering tot $35 miljard. In de eerste helft van 2026 was de omzet $140,6 miljoen en het nettoverlies $1,02 miljard. ByteDance-dochter Spring was goed voor 73% van de omzet in 2025, maar werd uit het openbare prospectus geschrapt. Bron: AI Weekly (o.b.v. Bloomberg)
• Siemens maakt Estse Skeleton Technologies een unicorn: Siemens investeerde (bedrag niet bekendgemaakt) in Skeleton Technologies en krijgt exclusieve verkooprechten voor de datacenterproducten. Daarmee stijgt de waarde van Skeleton boven $1 miljard. Skeleton maakt opslagsystemen op basis van supercondensatoren die plotselinge stroompieken van AI-clusters opvangen, volgens het bedrijf binnen een milliseconde. Bron: DCD
• Nvidia opent AI-hub in Stockholm met Norrsken: Nvidia werkt samen met Norrsken, de stichting van Klarna-medeoprichter Niklas Adalberth, aan een AI-hub voor start-ups in Stockholm die in 2027 opent. Er komt een demonstratielab met het Zweedse Root Bio, dat AI inzet om moleculen voor biologische toepassingen te ontwerpen. Later volgen partners in robotica, klimaat, zorg en industrie. De omvang van de investering is niet bekendgemaakt. Bron: Euronews
• AI-agent wist bijna klaar tv-seizoen in Zweden: Makers van de Zweedse versie van The Challenge (TV4) verloren een bijna afgemonteerd seizoen. Volgens bronnen van Aftonbladet verwijderde een AI-agent met toegang tot de productieserver het materiaal, en faalde de back-up. Het seizoen wordt opnieuw gemonteerd uit de ruwe opnames. TV4 wijst na eigen onderzoek naar “de menselijke factor” en niet naar de AI; details zijn niet openbaar. Bron: Tom’s Hardware

🌎 Wereldwijd

• FTC opent onderzoek naar OpenAI en Anthropic: De Amerikaanse toezichthouder FTC stuurde op 15 oktober beide bedrijven een ‘civil investigative demand’ van ruim 50 pagina’s. Gevraagd worden documenten over beveiligingsincidenten, veiligheidsmaatregelen, marketing en privacybeleid; het gaat om mogelijke schending van consumentenbescherming. De FTC wil ook topbestuurders laten getuigen, en later volgen verzoeken aan andere AI-organisaties. OpenAI zegt constructief mee te werken. Bron: Axios, AI Weekly
• AI-taskforce van het Witte Huis start met 120-dagentermijn: De AI-taskforce onder leiding van Director of National Intelligence Jay Clayton nam op 15 oktober na de eerste vergadering zijn charter aan. De groep heeft 120 dagen om te adviseren hoe de overheid met snelle AI-ontwikkeling omgaat. Vicevoorzitter Emil Michael (Defensie) gaat protocollen opstellen waarmee AI-labs inbraken, hacks en andere cyberincidenten aan de overheid melden. Bron: Semafor
• Fed ziet AI-effect op banen in vijf van twaalf districten: In het Beige Book van 14 oktober meldt de Federal Reserve voor het eerst expliciet dat bedrijven in vijf van de twaalf districten na AI-investeringen minder personeel hebben (via natuurlijk verloop), werving uitstellen of minder banen verwachten. De meeste districten zagen nog weinig of geen netto verandering in werkgelegenheid. Kanttekening: het Beige Book is gebaseerd op gesprekken met bedrijven en dus anekdotisch. Bron: 24/7 Wall St.
• Bank of America huurde 1.000 extra krachten in voor Mythos-lekken: Bank of America nam in het tweede kwartaal 1.000 externe krachten aan om kwetsbaarheden te dichten die Anthropics model Mythos vond, naast zo’n 3.000 eigen technici. De kosten noemde topman Brian Moynihan “a couple of hundred million plus”, samen met witwasbestrijding. De bank verwacht dit jaar $250 tot $300 miljoen aan AI-besparingen en eind 2027 $700 miljoen (berekening niet toegelicht). Intussen dichtte curl in versie 8.23.0 een ‘high’ RCE-kwetsbaarheid (CVE-2026-92392) die Anthropic vond. Bron: The Register, Security.NL
• Proofpoint koopt Varonis voor $6,3 miljard vanwege AI-agents: Beveiliger Proofpoint neemt Varonis Systems over voor circa $6,3 miljard in contanten; afronding wordt verwacht in de eerste helft van 2027. Topman Sumit Dhawan noemt databeveiliging tegen misbruik “door mensen of AI-agents” de belangrijkste prioriteit, nu agents brede toegang krijgen tot gevoelige data. Bron: CyberScoop
• Microsoft presenteert eigen basismodel MAI-Base-2: Microsoft AI maakte MAI-Base-2 bekend, een mixture-of-experts-model met 2,8 biljoen parameters (80 miljard actief), getraind op 16.000 GB200-gpu’s in 38 dagen. Volgens Microsoft’s eigen metingen is het 4 tot 12 keer efficiënter in pre-training dan DeepSeek-V4-Pro-Base. Het model zit nog in de post-training en komt via Foundry beschikbaar voor vertrouwde partners, niet als open model. Bron: Microsoft AI
• Accenture beperkt Claude-budget tot $29 per medewerker per maand: Volgens een interne mededeling die 404 Media inzag, betaalt Accenture sinds 1 oktober centraal nog maar $29 per persoon per maand aan Claude-gebruik. Wie meer gebruikt, moet dat op een project boeken; sommige medewerkers gaven tot $1.000 per maand uit en bij minstens één werd de toegang ingetrokken. Accenture zegt AI beschikbaar te stellen met “the right tool for the right work”. Bron: 404 Media

Korte Trendanalyse

Na de eerste AI Act-stap van het AI Office volgen nu de VS: de FTC opent een eigen onderzoek naar OpenAI en Anthropic en de AI-taskforce van het Witte Huis gaat meldprotocollen voor incidenten opstellen. Het toezicht op frontier-labs wordt daarmee trans-Atlantisch. Tegelijk slaat de financiële spanning over naar de beurs: chipaandelen, ook ASML, ASM en BESI, gingen onderuit door hogere rente, en Nscale laat zien hoe kwetsbaar de datacenterbouw is. Ook binnen bedrijven groeit de kostendiscipline: Accenture beperkt het Claude-budget, terwijl Bank of America honderden miljoenen kwijt is aan het dichten van door AI gevonden lekken. Het TV4-incident en de overname van Varonis tonen dat beveiliging tegen eigen AI-agents een praktisch probleem wordt. De Fed ziet de eerste, nog beperkte effecten van AI op banen.