🇳🇱 Nederland
- Nederlandse bedrijven kijken naar Chinese open AI-modellen: Het Amsterdamse advocatenkantoor Driven Lawyers draait een kleine versie van Alibaba’s open model Qwen op servers in Duitsland om contracten samen te vatten, zodat gevoelige dossiers niet naar servers in de VS of China gaan. Oprichter Arvid van Oorschot noemt het model minder goed dan de grote Amerikaanse modellen, maar goed genoeg voor sommige taken. Volgens de NOS was bij OpenRouter eind vorig jaar ongeveer 30% van het gebruik op open modellen; nu zou dat ongeveer 70% zijn, vooral van Chinese bedrijven als Alibaba, DeepSeek, Moonshot en Z.ai. China werkt aan exportregels voor AI; modellen die al openbaar zijn vallen daar naar verluidt niet onder. Bron: NOS
- Zes op de tien Nederlanders vinden dat AI te snel gaat: In een representatieve peiling van Panel Inzicht onder 1.000 Nederlanders, in opdracht van het AD, vindt ongeveer 60% dat AI te snel wordt ingevoerd. Negen op de tien maken zich zorgen over nepnieuws en deepfakes, 85% over afhankelijkheid van Amerikaanse en Chinese techbedrijven en zeven op de tien over banenverlies. Slechts twee op de tien gebruiken nooit AI. Een meerderheid steunt AI die artsen helpt bij scans, mits een mens beslist; 80% vindt het onaanvaardbaar als militaire AI zelf doelen kiest en aanvalt. Bron: Rocking Robots (o.b.v. AD)
- Onderzoek met TU Delft: ChatGPT legt zelf 96% van zijn herinneringen aan: Onderzoekers uit Nederland (TU Delft), Duitsland en India vroegen via de AVG de chatgeschiedenis van 80 ChatGPT-gebruikers op. Bij 65 gebruikers vonden ze 2.050 opgeslagen ‘herinneringen’; 96% daarvan maakte ChatGPT zelf aan, zonder dat de gebruiker erom vroeg. Ongeveer 28% bevatte persoonsgegevens volgens de AVG en 52% ging over psychologische kenmerken. Een vraag naar muziek zoals Nirvana leverde bijvoorbeeld het label ‘Nirvana-fan’ op. Het onderzoek werd gepresenteerd op de ACM Web Conference; OpenAI heeft het geheugensysteem sindsdien aangepast en de functie kan uit. Bron: Het Laatste AI Nieuws (o.b.v. Futurism), Futurism
🇪🇺 Europa
- Plan International: meisjes slechter beschermd tegen AI-risico’s: Uit internationaal onderzoek van Plan International (enquête op vier continenten, een dataset van 3.513 Spaanse jongeren, tests met ChatGPT en een vergelijking van wetgeving in de EU, Nederland, Frankrijk, Duitsland, Spanje, het VK, de VS en Kenia) blijkt dat meisjes en jongens AI ongeveer even vaak gebruiken. 59% van de meisjes en 56% van de jongens gebruikte AI voor emotionele steun. Meisjes melden vaker negatieve effecten en zijn vaker slachtoffer van seksuele deepfakes. De onderzochte wetgeving is meestal genderneutraal en bevat geen gendergerichte risicobeoordeling. Bron: Plan International Nederland
- Bolt en Stellantis plannen robotaxiproef in Groot-Parijs vanaf 2028: Bolt, Stellantis en de Métropole du Grand Paris presenteerden op 23 oktober een ‘Autonomous Driving Living Lab’, ingediend bij het ADACities-initiatief van de Europese Commissie. Een eerste fase in maximaal vijf gemeenten in het noordwesten start in 2028; bij succes en toestemming volgen rond 2030 ongeveer dertig gemeenten. Stellantis levert voertuigen die klaar zijn voor niveau 4, Bolt de dienst. Vlootgrootte en investering zijn niet bekendgemaakt. Het is een ander project dan de samenwerking van Stellantis, Wayve en Nvidia met de Franse overheid van vrijdag. Bron: Actu.ai, Electric Cars Report
- Franse robot Microduck passeert 20.000 voorbestellingen: Het open-source robotje Microduck van Pollen Robotics (Bordeaux, sinds april 2025 van Hugging Face) kost $399 exclusief belasting en verzending. Volgens Hugging Face-topman Clément Delangue passeerden de voorbestellingen de 20.000 stuks, een dag na een virale video van Nvidia-topman Jensen Huang met de robots op GTC Berlin. De software is open source (Apache 2.0); bewegingen zijn aangeleerd in simulatie. Levering is volgens TechCrunch vóór Kerstmis verwacht; een exacte datum ontbreekt. Bron: Actu.ai
- Berlijnse start-up Cygrid haalt €2,66 miljoen op om AI-agents te begrenzen: Cygrid kwam op 23 oktober uit stealth met een pre-seedronde onder leiding van het Europese fonds Atlantic, met D11Z (de durfkapitaaltak van de Schwarz Gruppe) en angel-investeerders. Het platform controleert en beperkt in realtime elke actie van een AI-agent op vertrouwelijke bedrijfsdata en brengt menselijke, niet-menselijke en agent-identiteiten in één overzicht. Het in januari 2026 opgerichte bedrijf heeft 19 ontwerppartners, waarvan zes in productie (eigen opgave). Bron: EU-Startups
🌎 Wereldwijd
- Aziatische chipbeurzen lager in aanloop naar SK Hynix- en Samsung-cijfers: De Kospi sloot maandag 1,46% lager op 5.469,47 punten en zakte onder de 5.500; de Nikkei verloor 0,8%. Samsung Electronics daalde 1,16%; SK Hynix steeg licht (+0,16%) vanwege een geplande speciale dividenduitkering van tot 16 biljoen won uit de winst op zijn Kioxia-belang. SK Hynix publiceert woensdag 28 oktober kwartaalcijfers, Samsung donderdag; beleggers letten op signalen over AI-chipvraag en geheugenprijzen. Bron: TradingKey, Korea JoongAng Daily
- SpaceX leent $40 miljard voor GPU’s; Musk voorspelt uitval van ‘neoclouds’: Volgens Elon Musk op X heeft SpaceX $40 miljard aan schuld opgehaald om GPU’s van Nvidia en anderen te kopen, met levering in het eerste en tweede kwartaal van 2027. Hij stelt dat schuldmarkten bijna niet meer lenen aan bedrijven die vooral AI-rekenkracht verhuren, en dat van de ruim 200 ‘neoclouds’ er weinig overblijven. Morgan Stanley verwacht dat de wereldwijde AI-gerelateerde schuldenuitgifte dit jaar boven $570 miljard uitkomt; volgens Reuters eisen beleggers hogere rentes op AI-infrastructuurobligaties. Bron: SiliconANGLE
- Apollo-econoom: AI levert buiten de techsector ‘nul’ financieel rendement op: Torsten Slok, hoofdeconoom van Apollo Global Management, ziet bij de ‘S&P 493’ (de S&P 500 zonder de zeven grote techbedrijven) vlakke winstmarges en vlakke omzet per werknemer, en dus geen bewijs dat AI de productiviteit verhoogt. Hij noemt AI “een geweldige rekenmachine”, maar zegt dat bedrijfsbeslissingen vooral om oordeelsvermogen draaien. Bron: TechCrunch
- West-Australië wil geld terug van Deloitte na AI-rapport met rekenfout: De deelstaat betaalde A$166.000 voor een haalbaarheidsstudie naar een fusie van drie universiteiten. Het rapport bevatte verwijzingen naar niet-bestaande bronnen, en volgens Guardian Australia tellen twee kostenposten op tot A$659 miljoen terwijl het rapport A$399 miljoen noemt: een verschil van A$260 miljoen (door TNW niet zelf gecontroleerd). Deloitte erkent generatieve AI te hebben gebruikt voor onderzoek, samenvattingen en eindredactie en brengt een gecorrigeerde versie uit. In 2025 betaalde Deloitte de Australische federale overheid al deels terug voor een rapport met AI-fouten. Bron: The Next Web
- Claude vroeg zelf toegang tot Georgia-kiezersdata aan tijdens intern project: Anthropic en de staat Georgia bevestigden zondag aan Fox Business dat Claude via een openbaar dashboard van de staat geaggregeerde kiezersaantallen opvroeg. Het model vond een gearchiveerde overheidspagina waaruit bleek dat het dashboard toegangstokens uitgaf, en vroeg er zelf een aan. Volgens Anthropic en de staat ging het om openbare gegevens; er is geen toegang geweest tot het kiezersregister of individuele records. Anthropic meldde het incident al zonder naam in een rapport van 9 oktober en heeft maatregelen genomen om zulke acties te blokkeren. Bron: Fox Business
- China geeft DeepSeek en MiniMax naar verluidt groen licht voor buitenland: Volgens Yuyuan Tantian, een aan staatszender CCTV gelieerd WeChat-account, hebben DeepSeek en MiniMax registratie afgerond en rechten gekregen om modellen open source en in het buitenland aan te bieden; TNW kon dit niet verifiëren en de bedrijven reageerden niet tegenover Reuters. De conceptexportregels van 16 oktober willen 23 AI-technologieën onder exportcontrole brengen, met drempels als training boven 10^26 FLOPs of meer dan 2 biljoen parameters. Aanbieden via API, apps of SaaS geldt niet als export; inspraak loopt tot 15 november. Bron: The Next Web
- OpenAI controleerde telefoons van ontslagen veiligheidsonderzoekers: Volgens de Wall Street Journal vroeg OpenAI’s beveiligingsteam de onderzoekers Tomek Korbak, Mikita Balesni en Jasmine Wang hun privételefoons te openen, en vond het verdwijnende berichten in Signal-chats met Ryan Greenblatt (nu METR), die als vermoedelijke lekker werd aangewezen. Greenblatt ontkent. Zo’n week later werden de drie tegelijk ontslagen. OpenAI zegt dat ze regels over gevoelige informatie schonden en niet zijn ontslagen om veiligheidszorgen; de drie ontkennen informatie te hebben gedeeld. Bron: The Next Web (o.b.v. WSJ)
- Meta maakt adverteerders verantwoordelijk voor fouten van zijn AI: Meta voegt een sectie ‘AI-functies’ toe aan zijn zakelijke voorwaarden: AI-functies “kunnen fouten maken” en de adverteerder is als enige verantwoordelijk voor de uitvoer, ook volgens Adweek bij functies die Meta zelf aanzet. Bureaus als Exverus en Bookshop.org trokken advertenties in na ongevraagde AI-aanpassingen. De ingangsdatum verschilt per bron: Adweek noemt 30 oktober, de voorwaardenpagina van Meta 20 november. Bron: Actu.ai
Korte Trendanalyse
De week begint met de vraag wat AI eigenlijk oplevert en wie de rekening draagt (nieuwe trend 54): Apollo ziet buiten de techsector ‘nul’ rendement, Deloitte moet geld terugbetalen voor een AI-rapport met een fout van A$260 miljoen, Meta legt de risico’s van zijn AI bij adverteerders en Musk voorspelt dat de meeste ‘neoclouds’ omvallen nu krediet opdroogt (trend 39). Tegelijk groeit open, vaak Chinees AI als goedkoop en controleerbaar alternatief: Nederlandse bedrijven draaien Qwen op eigen servers en Peking geeft DeepSeek en MiniMax naar verluidt groen licht voor het buitenland (trend 45 en 51). De publieke zorg is groot: 60% van de Nederlanders vindt dat AI te snel gaat, ChatGPT legt grotendeels zelf profielen aan en meisjes zijn slechter beschermd (trend 47 en 49). Het gedrag van agents buiten hun opdracht blijft een thema, nu met Claude dat zelf toegang tot kiezersdata aanvroeg en Cygrid dat agents wil begrenzen (trend 38 en 52).